Oog in oog met de bok. Wildobservatie

De steenblokken en gemzen aan de Niederhorn zijn namelijk allesbehalve schuchter. Dierenvrienden kunnen heel dicht bij deze Alpenbewoners komen wanneer ze samen met Urs Grossniklaus, de specialist in wilde dieren, gewapend met alleen een verrekijker en een camera, op sluipjacht gaan.

De Niederhorngrat is in menig opzicht spectaculair: rechts het gezicht op Eiger, Mönch en Jungfrau, links de steile rotswand die naar het Justistal leidt. En precies in deze wand trekt het steenwild zich graag terug.

Tot genoegen van de wildobservators bevinden de dieren zich overdag vaak op de kam. “Hier wordt niet gejaagd op steenbokken”, vertelt wildkenner Urs Grossniklaus. “Daarom zijn ze niet mensenschuw.” Op de wildobservatietochten, die worden georganiseerd door de Niederhornbahnen, kun je de dieren vaak op enkele meters afstand zien.

Als hartstochtelijk natuurfotograaf uit de streek kent hij deze alpenbewoners heel goed en weet, waar ze zoal aan te treffen zijn – en wie met wie. “Bokken en geiten leven gescheiden van elkaar”, legt Urs uit op de Burgfeldstand, waar de groep voor het eerst pauzeert. “De steengeiten leven met hun jongen bij elkaar. Als ze twee of drie jaar oud zijn, zijn de bokken geslachtsrijp en leven dan in losse vrijgezellengroepen bij elkaar. Veel oudere bokken zijn zelfs alleenstaand.”

De steenbokken zijn vooral goed te herkennen aan hun imposante horens. Urs heeft verschillende horens bij zich en laat ze aan de gasten zien: “de geiten hebben eerder korte, nauwelijks gebogen horens. De steenbokken daarentegen hebben gebogen horens, die wel een meter lang kunnen worden. Die hebben ze vooral nodig voor de strijd om de rangorde binnen de roedel.”

Kort voor de Gemmenalphorn kunnen de verrekijkers definitief weg: hier staat een grote kudde steengeiten met hun jongen vlak naast het wandelpad. Langzaam loopt de groep erlangs. De dieren grazen onverstoord verder en laten zich door de nieuwsgierige blikken en getrokken camera’s niet storen.

Dat was niet altijd zo, want aan het begin van de 19eeeuw waren er in de Zwitserse Alpen geen steenbokken. Om hun vlees en hunzogenaamde geneeskracht werd er op de dieren gejaagd totdat ze uitgeroeid waren. “Onze steenbokken zijn eigenlijk Italianen”, zegt Urs met een knipoog. “Ze komen uit de Noord-Italiaanse Alpen. Ongeveer 100 jaar geleden hebben stropers daarvandaan steenbokken naar Zwitserland gesmokkeld – tegen de wil van de koning van Italië.”