De verhalenverteller van de Via Spluga Op gewaagde muilezelpaden met Erwin Dirnberger.
Inleiding
Erwin Dirnberger is een lokale beroemdheid. Hij kent de Via Spluga en haar meer dan 2000 jaar lange geschiedenis als geen ander. De Romeinen gebruikten de Via Spluga al om de Alpen over te steken. Het heeft een blijvende invloed gehad op het leven in de betoverde dalen en is vandaag de dag nog steeds een belangrijke levensader van de regionale economie.
Via Spluga
De klassieker onder de langeafstandswandelingen begint in Thusis. Van daaruit gaat de route via Zillis, Andeer, Splügen en de Splügenpas (2113 meter) naar Chiavenna in Italië. Meestal wordt de Via Spluga-wandeling in vier dagetappes gedaan.
Op de Via Spluga kun je de meer dan 2000 jaar geschiedenis zelf beleven.
Door zijn fascinatie voor de Via Spluga ontwikkelde Erwin in de loop der jaren een openluchtspektakel: In theatrale voorstellingen langs de doorgangsroute doet hij de geschiedenis van muilezeldrijvers, kooplieden, soldaten en marskramers herleven. De rekwisieten daarvoor komen uit zijn eigen museum, het Casa Storica in Andeer, waar hij de geschiedenis van de Via Spluga stuk voor stuk heeft samengebracht.
De Viamala Een verschrikking voor vele generaties muilezeldrijvers en reizigers
Zelfs Nietzsche verbaasde zich ...
“Ik schrijf niets over de enorme indrukwekkendheid van de Viamala: Het is alsof ik Zwitserland nog helemaal niet kende!”
Friedrich Nietzsche, filosoof
Het duurde 30.000 jaar voordat de gletsjer gesmolten was en de Viamala zijn huidige vorm had.
Een kloof in constante verandering
De Viamala is het oude hart van de eerste etappe. Na het smelten van de gletsjers spoelde de Hinterrhein hier gedurende 10.000 jaar een uniek en bizar rotslandschap uit de leisteen. De “slechte weg” (Viamala) was vroeger het belangrijkste obstakel voor muildierdrijvers en reizigers langs de Benedenweg van Chur naar de Alpenpassen, Splügen en San Bernardino. Filosofen en schrijvers als Nietzsche en Fontane bezochten de kloof aan het einde van de 19e eeuw en waren gefascineerd door het natuurspektakel. Tot op de dag van vandaag verstrengelen de legenden zich met de onvoorspelbare, razende rivier tussen de tot 300 meter hoge rotswanden.
In 1823 werd de nieuwe handelsweg met behulp van dynamiet door de rotsen aangelegd. Dit maakte de Splügen- en San Bernardino-pas toegankelijk voor rijtuigen. Als gevolg van de opkomst van het toerisme werd de kloof in 1903 via een bezoekerscentrum en trappen bereikbaar gemaakt. Enkele jaren later volgde een avontuurlijke tunnel die door de rotswand werd geblazen. Deze is nog steeds toegankelijk en leidt naar het bezoekersplatform.
Splügen Een stukje levende geschiedenis.
Het dorp Splügen is een belangrijk kruispunt van oude doorgangsroutes. Hier komen wandelaars die geïnteresseerd zijn in geschiedenis en cultuur volledig aan hun trekken. Splügen kreeg zelfs de Wakkerpreis van de Zwitserse Monumentenzorg voor haar goed bewaard gebleven dorpskern en de zorgvuldige renovatie van gebouwen uit het begin van de 18e eeuw.
De 3G's van Splügen: Geschiedenis, Genot en Gastvrijheid
De meeste wandelaars brengen hun derde nacht door in Splügen. Een aantal originele eetgelegenheden nodigt je uit om je te laten verwennen met culinaire hoogstandjes. Het markante Bodenhaus Hotel, gebouwd in 1722, verzorgt de reizigers langs de Via Spluga vandaag de dag nog steeds.
Het “hoogtepunt” van de Via Spluga is de 2113 meter hoge Splügenpas, die de noord- en zuidkant van de Alpen met elkaar verbindt. Via spectaculaire haarspeldbochten leidt de wandelroute tot aan de landsgrens. Kort voor de pas doet een stenen pad uit de Romeinse tijd de eeuwenoude geschiedenis van de grensoverschrijdende route opnieuw herleven.
Erwin heeft zijn marskramerskastje uit zijn Casa Storica meegebracht. Met zo'n “houten rugzak” liepen de marskramers van dal naar dal om knopen, draad, zeep en andere dagelijkse benodigdheden te verkopen aan de boeren en dorpelingen in de dalen.
Ik vind het heerlijk om de rijke geschiedenis van de Via Spluga met anderen te delen.
Verdiep jezelf in Lombardije
Als je de pas achter je gelaten hebt, kun je verschillende beloningen verwachten: een indrukwekkend uitzicht op het Lombardische Val San Giacomo, een eerste snufje “Italianità” in het dorp Montespluga en een historische route die vanaf hier vrijwel uitsluitend naar beneden loopt.
Door de eeuwen wandelen
De steile Cardinello-kloof is vandaag de dag nog steeds een van de meest avontuurlijke delen van de Via Spluga. In 1643 legden muilezeldrijvers voor het eerst een niet-berijdbare weg in de kloof aan. Na 1716 werd deze uitgebreid met schoormuren, trappen en galerijen en in de jaren tachtig van de vorige eeuw werd het pad uitgebreid gerestaureerd voor de veiligheid van wandelaars. Hier kun je werkelijk door de eeuwen heen wandelen.
Met de Cardinello-kloof achter je, ruik je al de sterke espresso, de krachtige grappa en de typische pizzoccheri van Isola en Chiavenna, eindbestemming van de Via Spluga.
- Via Spluga Van Thusis naar Chiavenna (I)
- Afstand | Aantal etappes 68 km | 4 Etappes
- Stijging | daling: 3300 m | 3600 m
- Techniek | Conditie Gemiddeld (bergwandelroute) | zwaar
