Kunstmusea en collecties

Tot in de jaren zeventig gold in Zwitserland de breed gedragen opvatting dat kunst het domein was van particulier engagement. Openbaar engagement en subsidiëring bestaat echter wel degelijk en in toenemende mate. Opmerkelijk is echter dat de vier grootste, sedert 1992 geopende musea alle particulier zijn gefinancierd, o.a. ook het Paul Klee museum.

Kunsthaus Zürich

Kunsthaus Zürich geniet internationaal aanzien. Sturende vereniging is de Zürcher Kunstgesellschaft, die sinds 1787 in Zürich kunst verzamelt. Tegenwoordig is dit de op een na grootste kunstvereniging van Europa. Met zijn hoogwaardige tentoonstellingen scoort het kunstmuseum altijd weer publiekstreffers. Het kunstmuseum onderhoudt bovendien belangrijke collecties: oude meesters, impressionisten en expressionisten zoals werken van Dada. Daarnaast enkele fotocollecties van klinkende namen zoals Beuys, Christo, Polke, Rainer en Roth, en Zwitserse vertegenwoordigers zoals Burkhard, Danuser, Fischli/Weiss, Lüthi, Signer, Strba, Voita en Wick. Verder een videocollectie met opnames uit de pionierstijd van het medium in jaren 60 tot aan het alom aanwezige videobeeld van nu.
Het museumgebouw door Karl Moser werd in 1910 opengesteld, meerdere keren uitgebouwd en van 2001 tot 2005 geheel gerenoveerd. Tot 2020 moet het kunstmuseum volgens ontwerpen van de bekroonde architect David Chipperfield worden uitgebreid.
Kunsthaus Zürich

Fondation Beyeler, Bazel-Riehen

Fondation Beyeler is eigenaar van de kunstcollectie van Hildy en Ernst Beyeler, die het echtpaar in circa 50 jaar bijeenbracht en in 1982 overdroeg aan een stichting. De collectie representeert de persoonlijke visie van het galeriehouder-echtpaar op de kunst van de 20e eeuw. De collectie is gewijd aan de klassiek-moderne en de hedendaagse kunst en omvat werken van Jean Arp, Marc Chagall, Edgar Degas, Wassily Kandinsky, Auguste Rodin, Mark Rothko, Andy Warhol.
Het was de droom van Ernst Beyeler om overzichtswerken van grote kunstenaars van de afgelopen 100 jaar met sculpturen uit Afrika en Oceanië op een geschikte locatie bijeen te brengen. Onder de indruk van het werk van Renzo Piano, die o.a. het Centre Pompidou ontwierp, gaf hij deze Italiaanse architect opdracht tot de bouw van zijn museum. Renzo creëerde een driedelig museumgebouw waarin natuur, daglicht en kunst bij elkaar komen en dat sinds de openstelling in 1997 voor enthousiaste bezoekers zorgt. Niet in de laatste plaats dankzij het idyllische terrein op het landgoed van Villa Berower, dat gemeente Riehen beschikbaar stelde. Fondation Beyeler organiseert elk jaar drie grote tentoonstellingen met moderne kunst.
Fondation Beyeler

Landesmuseum Zürich

Veel Zwitserse musea schenken speciale aandacht aan de landscultuur. Het Landesmuseum in Zürich is daarvoor een bijzonder noemenswaardig adres. Samen met het Château de Prangins en het forum voor Zwitserse historie Schwyz, zijn deze drie musea onder één dak verenigd als Zwitserse nationale musea. Alle drie presenteren zij in hun tentoonstellingen de veelzijdigheid van de geschiedenis en cultuur van Zwitserland en geven inzicht in datgene wat Zwitserland kenmerkt. Het Landesmuseum biedt bijvoorbeeld een onderhoudende zwerftocht door de Zwitserse historie, waaraan ook kinderen plezier beleven. Wie plezier beleeft aan de angstaanjagende hellebaarden van de oude Zwitsers of aan de grafversieringen van de paalbouwers, die raden wij aan de permanente tentoonstelling te bezoeken.
Landesmuseum

Museum Rietberg, Zürich

Museum Rietberg is het enige kunstmuseum in Zwitserland dat schatten toont van culturen buiten Europa. Het is ondergebracht in de voormalige Villa Wesendonck in het Rieterpark. Niet ver daarvandaan verlangde ooit Richard Wagner naar gastvrouw Mathilde, de jonge mevrouw Wesendock, die de kunstenaar in een woning vlakbij 'asiel op de groene heuvel' had verleend. Weliswaar inspireerde deze liefde Richard Wagner tot het componeren van zijn meesterwerk 'Tristan en Isolde' - tot een relatie tussen beiden kwam het desondanks niet. In plaats daarvan las Wagner het oeuvre van Schoppenhauer en werd aangestoken door diens enthousiasme voor het boeddhisme. Dit leesvoer vond zijn weerslag in 'Die Sieger' - een opera die verhaalt van de laatste omzwervingen van de historische Boeddha. Aanhangers van Wagner in Zürich waren dermate opgetogen, dat zij al snel een van de vroegste cirkels van boeddhismeaanhangers in Europa vormden. Dat verklaart tevens waarom het tegenwoordige Rietberg museum een van de mooiste boeddhismecollecties van Europa tentoonstelt. Verder omvat het museum de collectie van Baron Eduard von der Heydt (1882 – 1964). Deze bracht in de jaren 20 en 30 een grote collectie bijeen van Aziatische, Afrikaanse, Amerikaanse en Oceanische kunst. Sinds 2007 heeft het museum dankzij een moderne uitbreiding de dubbele tentoonstellingsruimte beschikbaar.
Museum Rietberg

Migros museum voor hedendaagse kunst, Zürich

Het in 1996 gestichte Migros museum voor hedendaagse kunst is een locatie waar kunst ontstaat en over kunst wordt nagedacht. Het museum is ondergebracht op het Löwenbräu-complex - waar vroeger het gelijknamige bier werd gebrouwen. Het museum richt zich niet zozeer op het gevestigde en stelt kunst tentoon die ontstaat in enge samenwerking en uitwisseling met de kunstenaars. Een groot deel van de collectie bestaat tegenwoordig uit aankopen uit die tentoonstellingen. De museumcollectie gaat terug tot Gottlieb Duttweiler. Deze begon medio jaren 50 met het verwerven van kunst van lokale en nationale kunstenaars. In de jaren 70 concentreerde het museum zich op minimal art, Duitse schilderkunst en belangrijke Zwitserse werken. Sinds de laatste twee decennia ligt het zwaartepunt op eigentijdse kunst van o.a. Maurizio Cattelan, Spartacus Chetwynd, Rachel Harrison, Tatiana Trouvé en Christoph Schlingensief.
Migrosmuseum

Collection de L‘Art Brut, Lausanne

Lausanne heeft zijn collectie l’Art Brut te danken aan Jean Dubuffet. Deze Franse kunstenaar en verzamelaar was gefascineerd door autodidactische kunstenaars en verzamelde hun werken. Hij gebruikte de verzamelnaam 'Art Brut' oftewel 'grove kunst' voor werken van leken, kinderen en mensen met een geestelijke beperking. In 1971 deed hij collectie over aan de stad Lausanne.
De collectie van Dubuffet is sedert 1976 openbaar toegankelijk en sindsdien voortdurend gegroeid. Met wisselende tentoonstellingen van individuele kunstenaars en thema's heeft het museum naam gemaakt. De collectie omvat momenteel meer dan 63.000 werken van 400 nationale en internationale kunstenaars. Circa 700 werken worden permanent tentoongesteld in de vertrekken van Château de Beaulieu.
collectie l’Art Brut

Huis voor elektronische kunst, Bazel

Het huis voor elektronische kunst in Bazel thematiseert het brede spectrum van elektronische kunst. Het brengt de activiteiten van het forum voor nieuwe media en het festival van de elektronische kunst Shift onder één dak samen. Het ziet zichzelf als een centrum voor eigentijdse kunst die elektronische media toepast en hun gebruik toont. Het huis voor elektronische kunst houdt zich bezig met conservering, archivering en documentatie van digitale kunst. De tentoonstellingen, concerten, voorstellingen, optredens en workshops richten zich op een breed publiek.
Haus für elektronische Künste

Tinguely museum, Bazel

In de collectie van museum Tinguely kunnen bezoekers de werken in alle stadia en genres bewonderen van Jean Tinguely (1925–1991) en inzicht krijgen in het oeuvre van deze kunstenaar. Behalve sculpturen toont de collectie ook talrijke tekeningen, documenten, tentoonstellingsposters, catalogi en foto's. Tijdelijk geleende werken maken het aanbod compleet.
Indrukwekkend is ook het museumgebouw zelf van de bekende Zwitserse architect Mario Botta. Direct aan de Rijn creëerde hij een ongebruikelijke 'speelruimte' voor de werken van Tinguely. In de reusachtige centrale hal kunnen tot twintig machinesculpturen een plaats krijgen. Na het museumbezoek liggen het historische 'solitude-park' met zijn oude bomen, de Rijnpromenade en een bistro er uitnodigend bij voor ontspanning en genieten.
Tinguely Museum

Centrum Paul Klee, Bern

De collectie van Paul Klee toont werken van deze kunstenaar en thematiseert in wisselende tentoonstellingen telkens nieuwe aspecten in de creaties van Klee (1879–1940). De kunstopslag van het centrum bevat ruim 4000 werken. Hiermee beschikt museum Bern over de wereldwijd belangrijkste collectie schilderijen, aquarellen en tekeningen van deze kunstenaar, wiens veelzijdige oeuvre wordt gerangschikt onder het expressionisme, constructivisme, kubisme, primitivisme en surrealisme. In het nevenprogramma nodigt het museum uit tot muziek-, literatuur-, theater- en dansevenementen. Voor de jongste bezoekers biedt het kindermuseum Creaviva een rijkgeschakeerd aanbod voor alle leeftijdsgroepen.
Zentrum Paul Klee

Kirchner museum, Davos

Ernst Ludwig Kirchner (1880–1938) leefde vanaf 1918 tot aan zijn zelfdoding in Davos. Vermoedelijk beroofde hij zich uit vertwijfeling van het leven, omdat zijn kunst door de nazi's tot 'ontaarde kunst' werd bestempeld. Kirchner was naar Davos getogen in de hoop van zijn verlammingen te kunnen genezen. Davos en omgeving inspireerden de kunstenaar tot vele belangrijke werken.
Het museum biedt de uitzonderlijke ervaring om Kirchner's kunst te zien op de ontstaanslocatie. Naast het expressieve oeuvre van Kirchner verdient ook het museumgebouw door de beide bekende architecten uit Zürich Annette Gigon en Mike Guyer aandacht. Het gebouw ondersteunt de presentatie en observatie van Kirchner's kunst en opent het uitzicht op het Alpenlandschap dat zo kenmerkend is voor zijn Zwitserse werken. Voor het innovatieve gebruik van daglicht ontving het museum een onderscheiding van de ETH.
Kirchner mueseum

Segantini museum, St. Moritz

Giovanni Segantini (1858–1899) geldt als belangrijke kunstenaar uit het realistische symbolisme en als grote vernieuwer van het Alpenschilderen tegen het einde van de 19e eeuw. Deze stateloze kunstenaar kwam in 1894 naar Engadin. Tijdens zijn werk op de Schafberg, hoog boven Pontresina, stierf hij onverwacht in 1899. Slechts negen jaar later opende St. Moritz al een museum ter ere van het belangrijke oeuvre van Segantini. Tegenwoordig bezit het museum de wereldwijd grootste collectie werken van deze kunstenaar. Sinds de tentoonstelling ter gelegenheid van de 100e sterfdag van de kunstenaar organiseert het Segantini-museum doorgaans tweejaarlijks een kleine, maar opmerkelijke zomertentoonstelling over interessante aspecten uit het oeuvre van deze kunstenaar.
Segantini mueseum

Rosengart collectie, Luzern

Liefhebbers van het impressionisme en het klassiek moderne zullen de Rosengart collectie   niet willen missen. De collectie van Siegfried en Angela Rosengart (vader en dochter) omvat meer dan 300 werken van 23 verschillende kunstenaars van naam. Naast Pablo Picasso en Paul Klee zijn dit Bonnard, Cézanne, Chagall, Dufy, Kandinsky, Matisse, Miró, Modigliani, Monet, Renoir... Allen baanbrekers die de kunst beslissende impulsen gaven richting de abstractie. Een zwaartepunt in de collectie zijn werken van Pablo Picasso. Dankzij de vriendschap tussen de Rosengarts en Picasso zijn meer dan 32 schilderijen, voornamelijk latere werken, in Luzern te bewonderen. Daarnaast worden ook meer dan 100 tekeningen, aquarellen, grafische en plastische werken van deze veelzijdige kunstenaar tentoongesteld. Foto's door Davis Douglas geven bovendien inzicht in het leven van de schilder. 125 aquarellen, tekeningen en schilderijen van Paul Klee vormen het tweede zwaartepunt in de collectie. Deze documenteren alle creatieve perioden en getuigen van de artistieke en verhalende rijkdom in het oeuvre van Klee.
Rosengart collectie

Collectie Oskar Reinhart „Am Römerholz“, Winterthur

In de voormalige villa van kunstverzamelaar Oskar Reinhart (1885–1965) zijn meer dan tweehonderd schilderijen, tekeningen en sculpturen uit de Europese kunst bijeengebracht. Schilderijen van Franse impressionisten en hun directe voorlopers vormen de kern van de collectie. Courbet, Daumier, Renoir, Manet en Cézanne zijn met meerdere genres vertegenwoordigd en illustreren de reis van deze kunstenaars naar het moderne.
De collectie bevindt zich op een verhoging aan de bosrand van villa 'Am Römerholz'. Het gebouw is door de Geneefse architect Turrettini rond 1915 ontworpen is een representatief voorbeeld van een stadsvilla van een ondernemer die tijdens de industrialisering rijkdom verwierf. Ook het ruim bemeten tuincomplex is een bezoek waard. Dit behoort tot de best onderhouden en mooiste tuinen van Zwitserland.
Römerholz