Joods cultureel erfgoed - Endingen en Lengnau

Endingen ligt in een bocht van het Surbtal in het kanton Aargau en wordt in het oosten begrensd door een steile helling en in het westen door zacht glooiende heuvels. In 1736 besloot de Oud-Zwitserse Confederatie dat Endingen en Lengnau de enige plaatsen waren waar Joden zich voor langere tijd mochten vestigen. Tot het midden van de negentiende eeuw, toen het recht op godsdienstvrijheid werd ingevoerd, verdubbelde de komst van joodse immigranten de bevolking van Endingen tot bijna 2000 inwoners.  

Zo werden in de negentiende eeuw de oude delen van het dorp - met de grote boerderijen die typisch zijn voor akkerbouw- en wijnbouwgebieden - aangevuld met nieuwe wijken om de Joodse bevolking te huisvesten. Deze wijken worden gekenmerkt door bescheiden, kleinschalige landbouw- en woongebouwen. Het meest opvallende bouwwerk uit deze uitbreidingsfase is de in 1845 gebouwde synagoge, die een klein plein in het midden van het dorp inneemt.  

Uitstapje

Wie meer wil weten over de Joodse cultuur kan de Jüdischer Kulturweg met bijbehorende informatiepanelen volgen. De synagoge wordt voornamelijk gebruikt voor culturele evenementen en bruiloften. Een bezoek aan de Joodse begraafplaats, die tussen Lengnau en Endingen ligt en de oudste nog in gebruik zijnde Joodse begraafplaats van Zwitserland is, rondt deze excursie naar de lokale Joodse geschiedenis af.

ISOS

ISOS staat voor het bestand van stadsgezichten in Zwitserland die bescherming verdienen en van nationale betekenis zijn. Dit bestand wordt door de Rijksdienst voor Cultuur (Bundesamt für Kultur, BAK) samengesteld. ISOS benoemt de waardevolste nederzetting van Zwitserland Op dit moment zijn dat ongeveer 1200 stadsgezichten, van gehucht tot stad. Dit bestand maakt het mogelijk om de ontwikkeling en de identiteit van de opgenomen nederzettingen te doorgronden. Dit draagt bij tot het behoud van Zwitserse architectonische diversiteit en bevordert een duurzame planning en een hoogstaande Baukultur.