De mysterieuze Cadagnosee. Onderweg met microbioloog Raffaele Peduzzi in het bijzondere Val Piora.
Scrollen
Inleiding
In het Val Piora is alles een beetje anders. Het hooggelegen dal in Ticino, dat op 2000 meter ligt, beschikt over een uitzonderlijk rijke biodiversiteit en meer dan 20 bergmeren, waarvan er één zo mysterieus is dat het onderzoekers van over de hele wereld aantrekt. Microbioloog Raffaele Peduzzi legt uit waarom het Val Piora zo bijzonder is – zowel voor dagjesmensen en wandelaars als voor onderzoekers.
Val Piora, Ticino
Het Val Piora ligt in het uiterste noorden van Ticino, boven Quinto. Een bijzonder kenmerk van het hooggelegen dal is zijn grote waterrijkdom.
Kaart
Een meer dat vele vragen opwerpt.
Scrollen
Verdacht veel vissen.
In de Cadagnosee zwemmen tien keer meer vissen rond dan in andere bergmeren. Deze grote visrijkdom is al eeuwenlang bekend. Al in 1903 nam de onderzoeker Felix-Ernest Bourcart monsters van de bodem van het meer. Hij ontdekte dat dit water bijzonder donker van kleur was en naar zwavel rook. Bovendien was het totaal anders dan het water aan het oppervlak.
Het leek hem interessant om dit merkwaardige meer verder te bestuderen.
Helemaal in zijn element.
Microbioloog Raffaele Peduzzi uit Airolo doet al zo'n 40 jaar onderzoek naar het hooggelegen dal. Zijn onderzoek richt zich op de Cadagnosee, een voor de Alpen uniek meer. In 1994 werd hier het Zentrum für Alpine Biologie opgericht, om het meer en het hooggelegen dal direct ter plekke te kunnen onderzoeken.
Een meer met roze water.
Er is de afgelopen 1000 jaar veel gebeurd. Raffaele Peduzzi en wetenschappers uit Zwitserland en het buitenland hebben het bergmeer tot in detail bestudeerd en dat heeft tot boeiende inzichten geleid. De Cadagnosee bestaat uit drie verschillende lagen water die zich niet mengen.
Hier hebben micro-organismen het voor het zeggen.
De onderste laag wordt gevoed door bronnen op de bodem van het meer en verrijkt met zouten uit de Dolomieten. Daardoor is hij zwaarder en komt er geen zuurstof bij. De bovenste waterlaag bevat granietmineralen en is juist zeer zuurstofrijk: ideale omstandigheden voor vissen. De middelste laag is echter het spannendst. Op een diepte van tussen de 11 en 13 meter leeft hier een heel bijzondere zwavelbacterie. En die is rozerood!
De Cadagnosee is een zeldzaam fenomeen dat “meromictisch” wordt genoemd.
Zo'n chemische bijzonderheid trekt ook dagjesmensen aan.
Maar wees niet bang: ook als je niet geïnteresseerd bent in microbiologie kom je in het Val Piora aan je trekken. De meer dan 20 bergmeren, die idyllisch in het berglandschap liggen ingebed, maken van het hooggelegen dal een wandelparadijs. Naast de mysterieuze Cadagnosee is vooral de Ritomsee een bezienswaardigheid – dat stuwmeer werd meer dan honderd jaar geleden gebouwd omdat er energie nodig was voor de bouw van de Gotthardtunnel. Aan de rechterzijde van het meer kunnen bezoekers via een natuurleerpad de regio ontdekken. Een omweg naar de kleine Tomsee zal de meer actieve ontdekkingsreizigers zeker aanspreken.
- 500 koeien In de zomer grazen er op de Alp Piora 300 koeien en 200 runderen.
- 3-4 uur Zo lang duurt de rondwandeling vanaf het bergstation langs de Ritomsee naar de Cadagnosee en de gelijknamige hut, en weer terug.
- 88 % stijging De Ritombahn behoort tot de steilste bergspoorwegen ter wereld.
De beschermde ligging, het klimaat en de geologie staan hierboven garant voor een grote biodiversiteit.
Van ontdekken krijg je honger.
Als je na een leerzaam uitstapje of een bergtocht wat wilt aansterken, kun je het beste terugkeren naar de gezellige Alphütte Cadagno. Met een ontspannen uitzicht op de Cadagnosee en de vele tevreden grazende koeien kun je hier genieten van uitstekende specialiteiten uit Ticino, zoals zelfgemaakte gnocchi of een Ticino-schotel met Piorakaas en prosciutto van de alpenweide. De rauwe ham Prosciutto crudo Piora brengt twee hele zomers door op de Alp Piora, waar hij dankzij de frisse berglucht en de vele kruiden zijn bijzonder fijne geur krijgt.