Leventina
Inleiding
De Leventina is bij de meeste mensen alleen bekend als transito-route van de Gotthard richting zuiden. In het hier en daar nauwe dal, waar het spoor, straten en de autoweg elkaar kruisen, zal bijna niemand landschapsschoon en cultuurhistorische bezienswaardigheden verwachten - geheel ten onrechte.
De Levantina strekt zich uit langs het rivier Tessin (Ticino) van de zuidelijke uitgangen van de Gotthardtunnel bij Airolo dalwaarts richting zuiden tot het stadje Biasca. Van Airolo, waar nog wel eens de koude wind van de Gotthard wil waaien en overwegend naaldbos groeit, zijn het maar 40 kilometer naar het zuidelijke Biasca, maar er is een hoogteverschil van maar liefst 800 meter. De Levantina is door twee hoogteniveaus in drie etappes onderverdeeld en de autoweg en het spoor lopen dan ook over indrukwekkende werken van ingenieurskunst om de hoogteverschillen in het dal te overwinnen.
Het best bewaard gebleven dorp van de Levantina is Giornico met oude stenen huizen, geplaveide straten en twee indrukwekkende ronde bruggen over de Ticino. Hier vindt men in de Casa Stanga het Levantina-museum en een van de belangrijkste religieuze bouwwerken van Tessin, de mooie romaanse kerk San Nicola - een van diverse meesterwerken van de romaanse kunst in de Levantina - met voortreffelijk bewaard gebleven middeleeuwse fresco's.
