Domschatzmuseum Chur

De domschat

Domschatten bestaan voornamelijk uit relikwieën. Dit zijn overblijfselen van het lichaam van een heilige of ook wel voorwerpen die iets met de heilige te maken hadden. Een van de oudste vormen van heiligenverering is de verering van relikwieën. Hoe belangrijk relikwieën waren, blijkt wel uit de reliekschrijnen, de kostbare kisten waarin relikwieën worden bewaard. Naast relikwieën bestaat een domschat ook uit andere kostbare voorwerpen die in de loop der eeuwen in die kathedraal zijn verzameld, zoals liturgische voorwerpen die bij kerkdiensten worden gebruikt. Hiertoe behoren bijvoorbeeld kelken, kannen voor wijn en water of wierookvaten.

De grote verscheidenheid aan voorwerpen in de domschat van Chur maakt het mogelijk de tentoonstelling op de begane grond in verschillende thematische gebieden in te delen. Net zoals wanneer je door een kathedraal van west naar oost loopt, voel je dat er geleidelijk aan meer inhoud is. Het begint met het seculiere aspect en zo gaat het verder naar de geschiedenis van het bisdom Chur, dat zo'n 1600 jaar oud is. In de eigenlijke domschatkamer komt het derde aspect aan bod: kostbare liturgische voorwerpen die voor de Heilige Mis worden gebruikt. En ten slotte kom je dan bij het hoogtepunt van de tentoonstelling, de relikwieënschat van de kathedraal.

De afbeeldingen van de dood

Bij de cyclus met afbeeldingen van de dood uit 1543 gaat het om 25 beschilderde panelen op een vakwerkwand met drie registers. De afbeeldingen tonen ontmoetingen van mensen met de dood. Ze zijn uitgevoerd als grisailles, d.w.z. dat de schilder voornamelijk grijze, zwarte en witte tinten gebruikte. In de plintzone zitten dieren achter getraliede bogen. De afbeeldingen van de dood uit Chur passen in de traditie van de middeleeuwse dodendansen. Ze gaan terug op de houtsnedereeks met afbeeldingen van de dood van Hans Holbein de Jonge en zijn de eerste kopieën in groot formaat van die kleine prenten uit de tijd vóór 1526. De enige afbeelding die niet met Holbein te maken heeft is een kopie van de koperplaatgravure “Ridder, Dood en Duivel” uit 1513 van Albrecht Dürer. De beschilderde vakwerkwand bevond zich oorspronkelijk op de eerste verdieping van het bisschoppelijk kasteel en scheidde een smalle gang van een hal. De datum 1543 geeft aan dat bisschop Luzius Iter opdracht gaf voor het werk. Omdat de vakwerkwand tijdens een renovatie moest worden verwijderd, zaagde de meubelmaker Benedikt Hartmann het in 1882 uit elkaar en bracht de afzonderlijke panelen over naar het Rätisch Museum. Daar bleven ze bijna honderd jaar.

De afbeeldingen van de dood werden in 1943 gerestaureerd en onder de Zwitserse monumentenzorg geplaatst. Na een tweede restauratie, die van 1976 tot 1981 duurde, werden de panelen overgebracht naar een ruimte voor de bescherming van cultureel erfgoed. Ze zijn nu voor het eerst na de recente restauratie weer toegankelijk voor het publiek. De afbeeldingen van de dood van Chur zijn een onafhankelijk werk van hoge artistieke kwaliteit. Afgezien van de twee afbeeldingen van de dood van rond 1520 tot 1530 in het ossuarium van Leuk, is dit de oudste bewaard gebleven cyclus in de traditie van de dodendansen in Zwitserland. De cyclus is met uitzondering van de scène van de abdis volledig bewaard gebleven. De motieven zijn nooit overgeschilderd of overgekalkt.

Meer informatie vind je op Domschatzmuseum