Wandelschoenen aan, zonnehoed op? Tijd om dit prachtige dorp te verkennen. Giornico is een waar openluchtmuseum en een van de mooiste dorpen van Zwitserland. De rivier Ticino deelt het in tweeën, middenin is een bewoond eilandje. Daar is restaurant Grotto dei due Ponti gevestigd, met op de kaart pure, traditionele gerechten. De streekproducten zijn goddelijk in deze Leventina-vallei. Bezoek buiten het dorp vooral ook kaasboerderij Fattoria Lucchini en de wijngaarden van Vini Bettoni. Smul je van oude kerkjes? Giornico heeft er zeven! De San Nicola kerk (12e-eeuw) wordt beschouwd als een van de beste voorbeelden van Lombardische Romaanse architectuur. Ook mooi zijn de twee historische gebouwen van het Leventina Museum, waar de geschiedenis van de vallei en de inwoners wordt verteld. Dan is er nog een museum waar je niet omheen kunt: La Congiunta. In de moderne, betonnen constructie staan reliëfs en sculpturen van beeldhouwer Hans Josephsohn uit Zürich.

Bereikbaar: Met de trein vanuit Bellinzona (duur: 30 minuten)

Dit authentieke dorp (900 m) is uitsluitend te voet bereikbaar. Aangekomen is het alsof je in een andere eeuw bent beland. Ontdek vanaf deze verstilde plek het ongerepte Centovalli, de vallei die bekend staat om zijn kastanjebossen, diepe kloven en bruggen voor de historische Vigezzina-Centovalli-spoorlijn. Het ongeveer vijftig kilometer lange traject verbindt Zwitserland met Italië en is een spektakel - rijdt dus zeker een stukje met deze trein! Centovalli is een wandelparadijs met 135 km aan paden. In veel dorpen zijn nog oorspronkelijke ‘Grotti’, een soort eenvoudige seizoenscafé’s. Grotto Rasa serveert allerlei regionale specialiteiten. Of overnacht in B&B Campo Rasa, een voormalig palazzo met dikke muren en houten balkenplafonds. Laat je in dit dorp ook even meevoeren op de reusachtige Swing the World-schommel voor panoramische uitzichten.

Bereikbaar: Autovrij dorp, alleen te voet te bereiken. Dat kan het snelst en gemakkelijkst vanaf het treinstation van Palagnedra (duur: ongeveer 1,5 uur).

Achter dit dorp schuilt een fantastisch verhaal. Op het eerste gezicht is het een ‘doorsnee’ verborgen parel op een beboste berg. Met kerk en klokkentoren, oude huizen met leistenen daken en soms sporen van fresco’s. Met nog slechts negen inwoners. En toch is Corippo aan een grote opleving bezig. Allemaal dankzij een jong koppel dat hier osteria Albergo Diffuso opende en het dorp langzaamaan transformeert in een hotel. De herberg is de centrale plek, eromheen worden steeds meer verlaten berghuisjes opgeknapt tot een mooie, basic hotelkamer. En zo kwam een verlaten bergdorp weer tot leven. Er zijn uitsluitend steile, geplaveide bergpaden, je komt hier alleen per postbus. In het restaurant eet je geweldige, traditionele gerechten met een culinaire twist. Welkom in een afgelegen wereld van slow food, onthaasten en puur leven.

Bereikbaar: Vanuit Locarno met de bus naar Corippo (duur: half uur), daarna nog 10 minuten lopen. 

Bosco Gurin (1503 m) is niet alleen het hoogstgelegen bergdorp in Ticino, ook stammen de inwoners af van bijzondere kolonisten: de Walser (uit Wallis) die zich in de 13e-eeuw hier vestigden. Destijds was dit een onherbergzaam gebied. Het dorp bleef eeuwen geïsoleerd en dat verstilde karakter heeft het nog steeds. Maar in Museum Walserhaus komen de Walser weer tot leven. De donkere houten gebouwen zijn op zich al museumwaardig, ernaast is een historische moestuin. Wandelen rond Bosco Gurin kan goed dankzij zeven uitgestippelde wandeltochten. Of ga met de stoeltjeslift omhoog en zoef op de rodelbaan vanaf tweeduizend meter naar beneden in slechts acht minuten. Andere adrenalineshot krijg je van klimmen tegen de uitdagende rotswanden, het beste gneis gesteente in Ticino vind je hier op 2300 meter hoogte.

Bereikbaar: Vanuit Locarno met de bus naar Cevio, daar de bus naar Bosco Gurin (duur: 1,5u).

Brissago ligt terrasgewijs aan de oever van het Lago Maggiore. Water, bergen, sport en cultuur zijn hier in harmonie met elkaar. Met twee kerken in Italiaanse renaissancestijl en een steiger voor veerboten naar Locarno en andere mooie dorpen aan het meer. Of naar de botanische tuin op Isole di Brissago, waar je door paradijselijke tuinen dwaalt met subtropische planten of een korte rondleiding krijgt. Brissago is ook de beste plek voor een zeilvakantie: betrouwbaar als een Zwitsers horloge brengt de middagzon hier de lokale ‘Inverna’ wind. Check in bij Yachtsport Resort voor all inclusive zeilgenot of strek jezelf uit op een ligbedje op Lido Beach op steenworp afstand van Italië. Het leven is goed, omringd door bergen en palmen en recht voor je het schitterende Lago Maggiore.

Bereikbaar: Vanuit Locarno per bus (duur: 25 min).

Val Malvaglia is dé geheime tip van Ticinokenners. De vallei is een ongerept, met kastanjebossen en eeuwenoude stenen bruggen. Er zijn vijf boerengehuchten, één daarvan is het zonnige dorpje Dagro. Neem hiervoor de Malvaglia-kabelbaan naar boven, en, beloofd, je zult versteld staan van het uitzicht op de vallei en bergtoppen. Kies hier een mountainbike trail, wandelpad of paraglide-afdaling - dit is een geliefde plek bij paragliders. Of blijf boven hangen bij Sass Malt Ristoro, een oorspronkelijke stal uit 1996 die werd verbouwd tot mooi bergrestaurant. Tussen Dagro en Madra staan enkele van de oudste bouwwerken van Ticino: houten huisjes op een fundering van gestapelde stenen. Op de Parels van de Malvaglia-vallei wandeling passeer je deze ‘cascines’. Andere mooie hike is de Celtic Trail, die start bij de kerk van Malvaglia en naar Montegreco gaat. Aan alles voel je hier de historie van de adembenemende vallei. Geniet van de koelte bij de Furbeda-waterval bij het dorpje Dandrio - weer zo’n karakteristiek gehucht met stenen huisjes waar je wilt blijven.

Bereikbaar: Met de trein vanuit Bellinzona (duur: 30 minuten) Neem Filovia kabelbaan naar Malvaglia, vanaf het eindstation is het een klein stukje lopen.

In de bergen boven Bellinzona ligt Curzutt. Wandel ernaartoe door kastanjebossen (stevige wandeling) of stap in de Monte Carasso – Mornera kabelbaan. Het zijn kleine gondels, vergeet niet te reserveren. Boven ontdek je dat Curzutt veel meer is dan de beroemde Carasc Tibetaanse hangbrug - een van de langste in Zwitserland. Vrijwel direct kom je op de archeologische vindplaats Puncètè. De boerennederzetting wordt gerestaureerd, vooral het San Barnàrd kerkje met fresco’s uit de 14e- en 15e-eeuw is een stille schoonheid. De witte tafellakens van restaurant Ostello steken mooi af tegen de ruwe stenen, tijdens het eten hoor je getjilp van vogels. De idylle gaat door bij het meertje Laghetto Mornera, hogerop, ook is hier een mooie speeltuin voor kinderen. Serieuzer klimmen kan op de spectaculaire Via Ferrata dei Tre Signori, steil langs rotsen en gezekerd aan een kabel.

Bereikbaar: Met de bus vanuit Bellinzona naar het Monte Carasso – Mornera kabelbaantje. Stap uit bij Curzutt. Voor Mornera blijf je in de gondel tot het volgende (eind)station.

Osogna ligt in de Rivieravallei nabij stromend, heldergroen water. Aan de rand van het dorp stort de Nala-waterval zich in een diepe waterpoel, omringd door rotsen. In de zomer is dit prachtige, natuurlijke zwembad de place to be. Waaghalzen kunnen hier klauterend en abseilend door de rivierkloof in een canyoning die bekend staat om zijn spectaculaire rotswand van duizend meter. Klimmen op droge rotswanden kan ook: het bouldergebied van Cresciano (pal naast Osogna) is wereldberoemd. Welke outdoor-activiteit je ook hebt gedaan, kom bij in een van de grotto’s. De authentieke restaurants in de rotsen zijn typisch voor Ticino. Het menu is eenvoudig maar razend lekker, met brood, charcuterie, polenta en kazen uit de buurt. Vanuit Agrituristica La Finca stap je te paard door rivier en bossen, om daarna lekker te slapen in een kamer met uitzicht op de bergen.

Bereikbaar: Met de bus vanuit Bellinzona (30 minuten).