La Chaux-de-Fonds
Inleiding
La Chaux-de-Fonds is niet alleen bekend vanwege het schaakbordachtige stratenpatroon, dat voorbeeldkarakter heeft, of om de uurwerkindustrie, maar is ook de geboorteplaats van Le Corbusier en daarnaast UNESCO-werelderfgoed.
La Chaux-de-Fonds ligt op ongeveer 1000 meter hoogte. Vanwege het ruige klimaat vestigde zich hier tot in de Middeleeuwen nauwelijks mensen. Toch werd hier in de buurt het tot nu toe oudste bekende skelet van Zwitserland ontdekt. Het oorspronkelijke gehucht ontstond aan het begin van de 16e eeuw en werd in de 17e eeuw steeds belangrijker, vanwege de strategisch gunstige ligging voor het verkeer. De uurwerkindustrie ontstond rond dezelfde tijd – al in 1664 werd een zakhorloge gedocumenteerd. La Chaux-de-Fonds nam al snel de toppositie in op het gebied van de horlogemakerij in het Alpengebied.
In de nacht van 5 mei 1794 woedden er heftige branden en werd een groot gedeelte van de gebouwen in de as gelegd. Na deze tragische gebeurtenis werd de stad op basis van een rationeel uitgewerkt, rechthoekig stratenplan weer opgebouwd, in een vrijwel uniforme bouwwijze. Ook in latere jaren werd de stad verder uitgebreid volgens dit schaakbordpatroon, wat in de merendeels in zuidoostelijke richting gelegen gebouwen voor optimale verlichting zorgde voor de horlogewerkplaatsen.
Het silhouet van de stad wordt gekenmerkt door tal van klokkentorens, die de culturele verscheidenheid van de plaats weerspiegelen en door wat hoogbouw uit de tijd na de oorlog. La Chaux-de-Fonds is ook de geboorteplaats van Charles-Édouard Jeanneret-Gris, beter bekend onder de naam Le Corbusier. Hier bouwde hij zijn eerste architectonische werken. In 2009 werd La Chaux-de-Fonds, samen met de naburige plaats Le Locle, uitgeroepen tot UNESCO-wereldcultuurerfgoed.
ISOS
ISOS staat voor het bestand van stadsgezichten in Zwitserland die bescherming verdienen en van nationale betekenis zijn. Dit bestand wordt door de Rijksdienst voor Cultuur (Bundesamt für Kultur, BAK) samengesteld. ISOS benoemt de waardevolste nederzetting van Zwitserland Op dit moment zijn dat ongeveer 1200 stadsgezichten, van gehucht tot stad. Dit bestand maakt het mogelijk om de ontwikkeling en de identiteit van de opgenomen nederzettingen te doorgronden. Dit draagt bij tot het behoud van Zwitserse architectonische diversiteit en bevordert een duurzame planning en een hoogstaande Baukultur.
