Leuk
Inleiding
Het middeleeuwse stadje Leuk ligt in een wijngaard boven het Rhônedal, in het kanton Wallis. Het plaatsje biedt een mooi uitzicht op het Pfynwald en staat bekend om de vele verschillende torens.
Leuk was in de middeleeuwen een van de belangrijkste plaatsen in Oberwallis. Dankzij de ligging tegen de helling had het stadje de controle over de enige route door het Rhônedal tussen Brig en Sion. In de 16e en 17e eeuw maakt het stadje een bloeiperiode door in bouwactiviteit, wat is af te zien aan de statige voormalige patriciërshuizen. Doordat er in de eerste helft van de 19e eeuw een weg door het Pfynwald werd aangelegd, veranderde Leuk in een rustig plaatsje, dat vandaag de dag met het hogergelegen Leukerbad uitnodigt om te ontspannen.
Leuk ligt te midden van terrasvormige wijngaarden tegen een zonnige helling boven de Rhône. Van veraf zijn er vele torens te zien, die het silhouet van Leuk kenmerken. Bijvoorbeeld de Ringackerkapel, het vroegere Viztumkasteel, waarin tegenwoordig het stadhuis gevestigd is, en de niet-gestucte toren van de parochiekerk (Pfarrkirche), die als een van de mooiste Romaanse kerktorens in Wallis wordt beschouwd. Ook het bisschoppelijk kasteel valt op. Het is gerenoveerd door de architect Mario Botta uit Ticino, die de toren met kantelen voorzag van de huidige, bekende glazen koepel.
Ook het familiedomein van de Werra, een oud adellijk geslacht uit Wallis, is een bezoek waard. Het behoort tot de mooiste niet-kerkelijke gebouwen in het kanton Wallis. Het van oorsprong barokke herenhuis werd rond 1800 volledig verbouwd en uitgebreid in classicistische stijl.
ISOS
ISOS staat voor het bestand van stadsgezichten in Zwitserland die bescherming verdienen en van nationale betekenis zijn. Dit bestand wordt door de Rijksdienst voor Cultuur (Bundesamt für Kultur, BAK) samengesteld. ISOS benoemt de waardevolste nederzetting van Zwitserland Op dit moment zijn dat ongeveer 1200 stadsgezichten, van gehucht tot stad. Dit bestand maakt het mogelijk om de ontwikkeling en de identiteit van de opgenomen nederzettingen te doorgronden. Dit draagt bij tot het behoud van Zwitserse architectonische diversiteit en bevordert een duurzame planning en een hoogstaande Baukultur.
