Alpenpassenroute

De wandeling begint in Vella bij het dorpsplein en de katholieke kerk, gebouwd rond 1587. Na het dorp te hebben verlaten en een tijdje weilanden te hebben doorkruist, duikt het pad het bos in. Iets boven de skiliften bij Triel nodigt een stuwmeer je uit om even te pauzeren. Het kristalheldere water weerspiegelt de dennenbomen en de tegenoverliggende toppen van Pala da Tgiern en Crap Grisch. Je hebt hier al meer de helft van de klim achter je. Je bereikt uiteindelijk de bergkam via weiden met een prachtig uitzicht op het brede, zuidelijk gelegen Val Lumnezia. In de Middeleeuwen sloot een muur de Lugnez af van het dal van de Voor-Rijn. De oude poort van Porclas, ook wel de “vrouwenpoort” genoemd, herinnert ons daar nu nog aan. Volgens de legende hebben de vrouwen van Lugnez heldhaftig gestreden tijdens de vete van Belmont in 1352, vandaar de naam. Het op de monumentenlijst geplaatste gebouw wordt beschouwd als een symbool van de wil tot vrijheid van de bewoners van het dal.

Je voelt je ook heerlijk vrij boven het dal, op het bergkampad richting Piz Sezner. De route gaat op en neer en ongeveer twee uur later bereik je het hoogste punt van de wandeling op 2309 m boven zeeniveau. Bij Alp Nova slaat de route links af. Verderop ligt het dorp Lumbrein in een prachtige terrasvormige omgeving. Het staat bekend om zijn milde klimaat met weinig neerslag. Paden en grindwegen wisselen elkaar af tot in Nussaus. Het laatste uur van de wandeling loopt gedeeltelijk langs een leerpad. Eenmaal de beek Aua da Cavel overgestoken, is het nog maar een paar honderd meter naar de eindbestemming.

Vrin is het laatste dorp in de Val Lumnezia. Het dorp wordt gekenmerkt door het werk van de Vrinse architect Gion. A. Caminada. Daar is een reden voor: het dorp werd een voorbeeldproject van de Stichting Pro Vrin in de jaren 80 en 90, met als doel de dorpsinfrastructuur te versterken en de sterke leegloop van het dorp een halt toe te roepen. Een maatregel: om de plaats te beschermen tegen financiële speculatie, kochten de inwoners alle vrije bouwgrond op. Caminada heeft sindsdien voor hen gebouwd. In 1998 kreeg Vrin de Wakkerprijs voor de zorgvuldige integratie van eigentijdse agrarische gebouwen in de aloude dorpskern met zijn dicht opeengepakte, bruinverbrande houten huizen.