Zomer in Liechtenstein

Vandaag begint je ontdekkingstocht door Liechtenstein, de dwergstaat die grenst aan Zwitserland. Reis met de trein van Zürich HB naar Sargans en stap daar in de Liemobil-bus naar Vaduz, hoofdstad van het vorstendom. In totaal duurt dit zo’n anderhalf uur, vanuit het raam zie je witte bergtoppen. In het centrum van Vaduz valt het pastelgele Hotel Vaduzerhof meteen op – ooit vergaderde het parlement van Liechtenstein in dit gebouw uit 1867. Hier logeer je de komende twee nachten.

Niks leuker dan meteen kennismaken met de lokale keuken, dus op naar restaurant Adler. Proef zeker de Käsespätzle, een variant op macaroni met kaas uit dit deel van de Alpen. Heerlijk! Weer buiten zie je een imposant kasteel hoog boven de stad uittornen: Schloss Vaduz, het officiële verblijf van Hans-Adam II, vorst van Liechtenstein. Het is niet te bezoeken, tóch kun je een kijkje nemen achter de kasteelmuren in de korte film Prinselijke momenten. Die wordt vertoond in de stadsbioscoop met rood pluche stoelen die aanvoelen als een huiskamer (elke dag, 14u). Bijzonder dit, omdat de film veel zegt over dit vorstendom.

Met de ‘ALL INCLUSIVE Belevenispas’ krijg je trouwens korting op veel attracties, of ze zijn gratis, net als het openbaar vervoer. Stap hierna dus in het stadstreintje om Vaduz te verkennen (elke dag, 13u en 16:30u). Startpunt is het busstation, vervolgens tuf je langs de kathedraal, imposante standbeelden en het moderne Kunstmuseum Liechtenstein. Het diner ’s avonds is in Gasthof Löwen, op een unieke plek naast wijngaarden, met uitzicht op beboste bergen. Een mooi klassiek gebouw, de gerechten zijn verfijnd. Terug in Hotel Vaduzerhof mag je voor het slapengaan nóg eens uitkijken op die wondermooie bergen…

Vandaag staat een eerste wandeling op de Liechtensteinweg gepland. Officieel zijn dit Etappe 1 en 2 van de route: van Balzers naar Triesenberg (15,7 km) en van Triesenberg naar Vaduz (ca. 10 km). Neem in Vaduz bus 11 of 13 naar ‘Balzers, Höfle’. Balzers ligt in de uiterste zuidpunt van het land, startpunt van de trail staat aangegeven met een opvallend rood-blauw bordje (onderweg kom je deze regelmatig tegen). Op de heuvel zie je kasteel Gutenberg, een imposant bouwwerk met bruinrood dak, volg dan de oude Romeinse weg. Soms is dat best een klim, gelukkig met genoeg afleiding: koele bospaden, de charmante St. Mamerten-kapel, bergweides waar het ruikt naar wilde kruiden en fabelachtige uitzichtpunten om even te stoppen.

Uitgebreid pauzeren kan het beste in het traditionele bergdorp Triesenberg, ooit gesticht door de Walser, een oud bergvolk. In restaurant Kulm eet je regionale gerechten met als side dish spectaculair zicht op de Rijnvallei en omliggende bergen. Hierna start deel twee van de route, langs de eeuwenoude chalets van Prufatscheng – onwerkelijk mooi hier! – en kasteelruïne Schalun. Terwijl je je nog loopt af te vragen wat zich daar allemaal zal hebben afgespeeld, komt kasteel Vaduz alweer in zicht. Nog zo’n pronkstuk.

In Vaduz kun je ’s avonds voldaan aanschuiven in Brasserie Burg, waar de pizza’s uit de steenoven komen. Een gezellige sfeer heerst hier, geliefd ook bij locals om een drankje te drinken na werk. In twee minuten ben je weer in Hotel Vaduzerhof, wat fijn is na zo’n indrukwekkende, lange wandeldag.

Klaar voor Etappe 3? Die gaat van Vaduz naar Nendeln (13,4 km), ofwel van de stad via een afwisselend achterland naar Nendeln. Trek je goede wandelschoenen weer aan en ga op pad. Eerst passeer je een grote wijngaard op de helling waar ook de hofwijnmakerij van de prins van Liechtenstein staat. Door de zonnige ligging en een zachte föhnwind groeien de druiven hier goed – en dat is te zien. Wandel langs het mooie Rode Huis en Romeinse ruïnes naar de grotere plaats Schaan in het Rijndal. Hier is ook een treinstation, één van de drie in Liechtenstein.

In restaurant PUR is de lunch snel, vers en lekker, van verrassende hamburgers tot vegetarische gerechten. Handig, de vlotheid hier, want er moet nog een stuk gelopen worden. Wandel iets omhoog naar uitkijkpunt Toren op Dux, waar je de Rijnvallei overziet met dorpen, bossen, boerenland en bergen. Ook krijg je hier een goed beeld van het vorstendom: een klein alpenland met een langgerekt dal tussen twee bergketens. Volg de rood-blauwe bordjes weer en loop een stuk op glooiende bospaden waar het stil en schaduwrijk is. In het minidorp Planken vang je een glimp op van de grillige bergketen Drei Schwestern, op het pad naar beneden passeer je een sprookjesachtige, kleine waterval: tijd voor een pauze en wat fris gespetter!

In Hotel Weinstube in Nendeln kom je tot rust in het groen en eet je gerechten uit de streek in het restaurant met houten panelenplafond. Bestel vooral een glas lokale wijn, rechtstreeks van de wijngaarden uit de buurt. Meteen is dat een mooi slaapmutsje na zo’n intensieve dag.

Het fijne van de Liechtensteinweg is dat je zonder ecologische foot print bijna de hele dwergstaat ontdekt. Van noord naar zuid is het 24 kilometer lang, van oost naar west 12 kilometer breed. Dat maakt reizen hier uniek. Etappe 4 van de route gaat van Nendeln naar Ruggell (ca.15 km). In dit noordelijke deel van het land zie je charmante dorpjes, glooiende heuvels en wordt het vlakker. Onder de kerkheuvel van Bendern (waarschijnlijk al vierduizend jaar bewoond!) zie je de Maria-Lourdes grot: een bedevaartplek en replica van de beroemde Lourdesgrot in Frankrijk.

Vanzelf beland je op de Historic High Trail, een rondwandeling tussen de oudste nederzettingen van het land. Koop hier wat brood en lokale worst en kaas voor een lekkere picknick. Wandel verder langs kasteelruïnes (wat zijn die er veel in Liechtenstein!) en groene weides. Kijk in het dorp Schellenberg zeker in Haus Biedermann, een donkerhouten museumhuis uit 1518 met een kleine tentoonstelling over de geschiedenis van het boerenleven in dit gebied.

Hierna is er weer verkoeling, vlak voor Ruggell wandel je over prachtige bospaden tussen hoge dennenbomen waar het heerlijk ruikt. Hotel Kommod in Ruggell – in het noordelijkste puntje – is je logeeradres vandaag. Gelukkig hoef je de deur niet meer uit, tenzij voor het terras. Geef je voeten wat liefde en rust en dineer dan in restaurant Tenn Ruggell van het hotel. Luister voor het slapengaan nog even goed, waarschijnlijk hoor je de avondzang van de vogels in de wetlands vlakbij.

Die wetlands ga je verkennen vandaag. Dit is ook de officiële laatste etappe van de Lichtenstein Trail. Van Ruggell naar Schaanwald (ca. 19 km), door natuurgebied Ruggeller Riet naar de eindbestemming in het noordoosten. Koop in het dorp weer lekkers voor een picknick onderweg en bekijk het Küefer Martis Huus, een bijzonder, oud boerenhuis. Gebouwd rond 1730 en weer een ander uniek voorbeeld van de historische boerderijen in deze regio – en nu een klein museum.

Wandel richting het Ruggeller Riet en val stil van de weidsheid en het heldere licht. In dit rietlandschap zie je zeldzame vogels – neem dus vooral je verrekijker mee vandaag. Wat een oase van rust, met natte weilanden vol irissen en wilde, roze orchideeën (afhankelijk van de periode). Loop oostwaarts naar het plaatsje Schellenberg, op een heuvel zoals de naam al doet vermoeden. Op heldere dagen zie je vanaf hier de Bodensee op het grensgebied van Oostenrijk, Duitsland en Zwitserland.

Dan volgt een oude smokkelroute - door de moeilijk bereikbare bergpaden waren grenscontroles lastig - en het historische moerbeipad waar je het fruit zo van de bomen plukt. Na het moerasgebied van Mauren volgt de finish bij de grens bij Schaanwald. En is het tijd om terug te kijken op een indrukwekkende langeafstandsroute door een stukje onbekend Europa. Langs idyllische wijngaarden, kastelen, natuurreservaten en oude dorpen. Alles te voet, wat deze vijf dagen extra bijzonder maakte.