Parijse kathedralen en boulevards tijdens ORGEL•PUNKT 12 in de Münster van Bazel

Het concertprogramma „Parijse kathedralen en boulevards“ is een muzikale wandeling die de luisteraar rechtstreeks naar het hart van Parijs voert, waar de eerbiedwaardige rust van de kathedralen afwisselt met het straatlawaai en de drukte van de stad. De Notre Dame, de Sacré-Cœur, de Pont Neuf, de Eiffeltoren en andere bekende bezienswaardigheden van Parijs verschijnen als muzikale wenskaarten voor de luisteraars en weerspiegelen de geest en de grootsheid van deze metropool.

Naast de prachtige architectuur bezitten alle Parijse kathedralen en kerken ook een buitengewoon rijk muzikaal erfgoed, dat verbonden is met de orgels die er staan en de daaruit voortkomende scholen voor orgelbouw, organisten en componisten. De meeste van deze orgels zijn gebouwd door Aristide Cavaillé-Coll, die – geboren in 1811 – vele vernieuwingen in de orgelbouw introduceerde. Onder andere de nieuw uitgevonden Barker-machine maakte het mogelijk om monumentale instrumenten met een lichte aanslag te bespelen. Maar bovenal creëerde hij een volledig nieuw klankenspectrum van orkestrale klankkleuren, waarmee hij de basis legde voor een symfonische orgelstijl.

Vanaf dat moment kon het orgel het gehele orkest en zijn verschillende instrumentengroepen nabootsen. Het openingsnummer van het concert, het werk „Cathédrales“ van de legendarische blinde Notre-Dame-organist Louis Vierne (1870-1937), is een diep eerbetoon aan de sacrale architectuur en de spirituele sfeer van de Parijse kathedralen. Majestueuze klankmassa’s klinken hier in dialoog met smekende, harmonisch veelzijdige motieven, die een glimp laten zien van de worstelingen en zoektochten van de menselijke ziel. De Notre-Dame is ongetwijfeld de beroemdste gotische kathedraal ter wereld, wat in dit programma herhaaldelijk tot uiting komt. Hier staat ook een van de grootste Cavaillé-Coll-orgels met vijf manualen en 87 registers. Louis Vierne was in totaal 37 jaar organist van de Notre-Dame, en zijn oeuvre is onlosmakelijk verbonden met dit instrument en deze plek.

De cyclus „Esquisses Byzantines“ van Henri Mulet (1878–1967) is geïnspireerd door de Sacré-Cœur in Parijs, waar de componist opgroeide. De in romaans-byzantijnse stijl gebouwde basiliek steekt dankzij haar witte kleur en haar ligging hoog op de heuvel van Montmartre af tegen de Parijse skyline. Mulets’ verzameling schetst kleurrijke muzikale beelden van diverse details van het heiligdom. Een van de betoverendste stukken uit de tiendelige cyclus is het fijn geweven „Rosace“, dat de luisteraar het goddelijke lichtspel van een glas-in-loodraam voor ogen brengt. Ook Mulets compositiestijl was nauw verbonden met het 19e-eeuwse Cavaillé-Coll-orgel.

De muzikale taal van Julien Brets (geb. 1974) voert ons naar het heden. In zijn cyclus ‘Images de Paris’ neemt hij de luisteraar mee naar verschillende Parijse bezienswaardigheden, van het Gare Saint-Lazare en de Pont-Neuf tot de Eiffeltoren. Het is een kleurrijke wandeling door het bruisende leven en de historische charme van de Parijse straten. Brets omgang met het orgel is geestig en humoristisch; soms klinkt het als een accordeon of een draaiorgel. Julien Bret is organist in de Saint-Ambroise-kerk in Parijs.

Het programma eindigt met de „Suite Française“ van Pierre Cochereau (1924–1984), die in 1973 als improvisatie in de Notre-Dame ontstond en door François Lombard werd getranscribeerd. Cochereau was een wereldberoemde concertorganist en een briljante improvisator. Zijn improvisaties waren vaak gebaseerd op Franse volksmelodieën, die de rijke cultuurgeschiedenis weerspiegelen die nog steeds doorklinkt in de melodieën van de Parijse straten (waaronder de Marché des Rois). Cochereau was bijna 30 jaar lang organist in de Notre-Dame in Parijs, en zo is de cirkel rond: Bienvenue!

INES MAIDRE studeerde piano en orgel aan het Staatsconservatorium van Tallinn, waar ze in 1985 haar studie met onderscheiding afrondde. Van 1989 tot 1991 zette ze haar studie voort bij prof. Daniel Roth in Parijs, die ze afsloot met de Prix d’Excellence avec félicitations. Van 1994 tot 1998 studeerde ze klavecimbel en barokinterpretatie aan de Grieg-Academie in Bergen, waar ze tegenwoordig werkzaam is als docent orgel. In 1991 won Ines Maidre de eerste prijs bij het Concours Musicale d’Île-de-France. Sindsdien heeft ze in heel Europa, Latijns-Amerika en de VS concerten gegeven, onder meer op talrijke internationale festivals. Haar verdieping in historische uitvoeringspraktijken bij oude muziek en haar virtuoze souvereiniteit bij de interpretatie van romantische en hedendaagse literatuur getuigen van Maidres’ grote muzikale bekwaamheid en geven haar repertoire een indrukwekkende veelzijdigheid. Samenwerkingen met diverse solisten en ensembles, zoals bijvoorbeeld met gregoriaanse zang, dans, percussie, harp, strijkers en synthesizer, hebben geresulteerd in een reeks succesvolle concerten met originele programma’s. Onder leiding van dirigenten als Neeme Järvi, Martin Fischer-Dieskau en anderen trad zij op als soliste in diverse concerten voor orgel en orkest (Poulenc, Jongen, Barber, Kapp, Lepnurm). Haar spel is vastgelegd op verschillende cd’s die zijn uitgegeven door Toccata Classics, Grappa, Antes, Forte, Eres en Carillon Music. www.inesmaidre.com

Opmerking: Deze tekst werd vertaald door automatische vertaalsoftware en niet door een menselijke vertaler. Er kunnen vertaalfouten in staan.