Herfst in de Bern Regio

Je 8-daagse herfstreis in de regio Bern start in Interlaken: een van de mooiste plekken in Zwitserland tussen blauwgroene meren en besneeuwde bergtoppen. En nu gehuld in warme herfstkleuren. Vanuit Zürich HB of Basel SBB reis je in zo’n twee uur ernaartoe. Check bij aankomst in bij je hotel (stap uit in Interlaken Ost of West, net welk hotel je kiest). Vanuit Hotel Metropole is het uitzicht op het Jungfrau-massief grandioos, Youth Hostel Interlaken is eenvoudig en budgetvriendelijk, Hotel Beausite is een romantisch Alpenhotel. Je zult er vier nachten slapen; Interlaken is perfect om deze streek van meren, chaletdorpen en de Berner Alpen te verkennen.

Wandel eerst met een stadsgids door dit prettige stadje. De bloembakken zijn gevuld, je vindt er klassieke tearooms, bio-winkels en buitensportzaken en de rivier de Aare zorgt voor zacht geruis. Unterseen, de oude stad, is het mooiste deel met 19e-eeuwse huizen en geplaveide straten. Hier vlakbij lunch je in Café de Paris op de Marktplatz, waar het net zo sfeervol is als de naam doet vermoeden. Op de menukaart staat van alles, van warme chocolademelk tot een schnitzel met salade. Je bergavontuur begint op de Harder Kulm, huisberg van Interlaken, neem daarvoor vanaf station Interlaken Ost de rode funicular naar het bergstation (1322m). Geniet van de geweldige, korte rit. De kabelspoortrein klimt steil omhoog tussen bossen die nu oranje en geel kleuren. Vanaf de overhangende Zwei-Seen-Steg ('Twee Merenbrug') is het uitzicht grandioos, met ver onder je in het dal dorpen en de diepblauwe Thunersee en bijna turquoise Brienzersee - welk meer is het blauwst eigenlijk…? Recht voor je pronkt het imposante bergtrio Eiger, Mönch en Jungfrau. Daar wil je naar blijven kijken, maar wandel nog wat rond hierboven, er staan verschillende korte wandelingen aangegeven.

Dineer, terug beneden, bij restaurant Salzano in Unterseen. Je proeft de alpenkeuken maar dan in een nieuw jasje, de gerechten worden prachtig opgediend – kunstwerkjes! Wandel hierna terug naar je hotel, of pak een stadsfiets of de bus.

Interlaken is een paraglide hot spot, dus ja... dat is een must hier. Een tandemvlucht met instructeur is een geweldige ervaring. Begin dit avontuur door de bus te nemen naar het startpunt in Beatenberg Amisbühl (1350meter). Tijdens de busrit (20 minuten) geeft je instructeur alvast een korte introductie, daarna laat je je vanaf de top meevoeren door de wind en je begeleider. Zie de popperige chaletdorpen, Interlaken, groenblauwe meren, gletsjers en majestueuze bergtoppen vanuit de lucht. Nu suis je ook nog eens boven gekleurde herfstbossen, wat een ervaring.

Meer outdoor-geluk, maar dan laag bij de grond? Haal een fonduerugzak bij Adventure Hostel in de Seestrasse 44 (Unterseen-Interlaken) en trek eropuit. Zet je pannetje langs de stromende Aare en kaasfonduen maar! Alle benodigdheden zitten in de rugzak. Liever lunchen aan een tafel met geweldig uitzicht? Dat kan in restaurant Top o'Met, bovenin Hotel Metropole. In de middag mag het allemaal wat kalmer, dus wordt het peddelen op het turquoise Brienzmeer. Huur een kajak of boek een begeleide tocht van een halve dag met gids en vaar langs prachtige oevers. Geniet van herfstzon op het meer en het uitzicht op witte bergtoppen terwijl jij over het water glijdt.

Na alle activiteiten mag je je klaarmaken voor een welverdiend diner in Brasserie St. Georges, in het 4 sterrenhotel Royal St Georges Interlaken. Kleed je mooi aan en wandel kort naar dit imposante gebouw uit 1908. Kies voor de klassieke Franse keuken of Zwitserse specialiteiten, alles smaakt even verfijnd. Wat een elegantie, een avond hier vergeet je niet snel. Wandel terug naar je hotel en ruik die herfst in de alpen toch...

Geniet van een Zwitsers ontbijt en zie hoe alles goudgeel kleurt in de ochtendzon. Stop zwemkleding in je tas en stap op trein (Luzern-Interlaken Express) naar het dorp Brienz aan de Brienzersee. Was de treinrit al een sprookje, Brienz past ook in een prentenboek. Er staan chalets van donkerhout, de straten zijn geplaveid, er zijn verscholen moestuinen en boomgaardjes met volle fruitbomen. De mooiste straat van het dorp is de Brunngasse, bij het kerkje heb je het beste uitzicht op het meer en de watervallen aan de overkant. Op die mooie Brienzersee kun je hierna met een bijzonder bootje varen: de HotTug. Instappen bij Pirate Bay Nautical Center (Hauptstrasse 143). Een HotTug is half boot, half badkuip, dus zwemkleding aan (er zijn pashokjes) en badderen maar! Het water is lekker warm en wordt opgestookt door een houtkacheltje aan boord. En geen gesnor van een motor want die is elektrisch. Echt een enorm leuke en romantische ervaring met uitzicht op witte bergtoppen.

Een beetje rozig lunch je in restaurant The Aareggstube bij Camping Aaregg. Uit de keuken komen lekkere Zwitserse gerechten zoals de ‘Brienzerpfänni’, een eigen recept met rösti waarbij de steelpan op tafel komt. Bestel ook de meringues, die komen van de beste bakker uit de buurt. Zoals Nederland een Openluchtmuseum in Arnhem heeft, heeft Zwitserland dat in Ballenberg vlakbij Brienz. De busrit duurt een klein uur, in het Zwitserse Cultuurpark Ballenberg ervaar je het hele land in één middag. Je ziet het plattelandsleven en de tradities en kijkt binnen in meer dan honderd houten gebouwen - van chalets tot droogschuren. Ambachtslieden zijn aan het werk, je ziet zelfs hoe men vroeger medicijnen maakte van bergkruiden.

Dan óp naar iets heel anders: Italiaanse aroma’s en klassieke grandeur in restaurant Sapori in Grand Hotel & Spa Victoria-Jungfrau. Neem daarvoor de trein terug naar Interlaken-Ost en strijk neer in dit prachtige hotelrestaurant met geboende houten vloeren en hoge plafonds. De pizza’s komen uit de steenoven, maar alles is even smaakvol. Daarna lekker slapen in je hotel.

In en rond Interlaken is enorm veel te zien en doen, dus stap op een e-bike en verken de prachtige omgeving. Fietsen en helmen zijn te huur bij Outdoor Switzerland (Höheweg 95), volg vanaf daar de mooie Scenic E-Bike Tour met een gids. Jullie fietsen langs de meren, alpenweiden en door mooie dorpen waar de bloembakken nog vol staan. Onderweg proef je kaas, chocolade en lokaal bier, met ondertussen steeds dat adembenemende uitzicht op de bergen.

Lever de fiets weer in, tijdens een cruise op de prachtige Thunersee kun je uitblazen én lunchen. Opstappunt van BLS Cruise: Kanalpromenade 1, Interlaken West. Achterop de boot wappert de Zwitserse vlag, zie kastelen, charmante dorpen, bossen, grotten en bergen voorbijtrekken langs de oevers. Alles omlijst door prachtige herfstkleuren. Stap na ongeveer anderhalf uur van de boot in Spiez voor een tour door goudgele wijngaarden. Die van de Spiezer Alpine Weinkultur behoren tot de hoogstgelegen wijngaarden aan de noordkant van de Alpen, het uitzicht vanaf de hellingen vol druivenstokken is onwaarschijnlijk mooi. Wéér die wondermooie bergen en dat glimmende meer. De witte wijn is fris en fruitig – dat ontdek je tijdens de proeverij.

Nog iets waar je niet omheen kunt, is het imposante Belvédère Strandhotel. Geopend in 1908 met uitzicht op het kasteel van Spiez en de haven vol bootjes. Hier kun je heerlijk dineren en logeren - er is een wellnesscentrum, infinity pool en privéstrand. Of logeer nog een nacht in Interlaken en reis per trein terug (20 minuten) naar je hotel daar.

Klaar voor het hooggebergte? Stap in Spiez of Interlaken (net waar je hebt overnacht; vanuit Spiez is er 1 overstap in Interlaken) op de trein naar Lauterbrunnen: bergparel tussen steile, hoge rotswanden en watervallen. Echt een van de mooiste dorpen van Zwitserland dit, en in de herfst nog eens gehuld in gouden kleuren. Je ziet authentieke chalets en een wit kerkje tussen alpenweiden en aan het eind van de smalle vallei besneeuwde alpentoppen. Nog iets: in het Lauterbrunnendal kletteren maar liefst 72 watervallen loodrecht naar beneden.

Volg het wandelpad richting Stechelberg (2 uur), langs de Staubbachwaterval en Trümmelbachwaterval. Een gemakkelijke wandeling langs de vallei. Vlakbij dendert de beroemde Staubbachwaterval 297 meter naar beneden, halverwege de route passeer je de Trümmelbachwatervallen: de grootste ondergrondse watervallen van Europa. Stap bij aankomst in het gehucht Stechelberg in de gondel naar Gimmelwald (1400m), een schilderachtig boerendorp op een zonnig bergterras. Lunch daar in Hotel Pension Gimmelwald, het chalet staat er al 150 jaar, de slogan ‘Hier gaat het niet om wat je hebt, maar om wat je voelt’ past helemaal. Drink een glas Schwarz Mönch - eigen gebrouwen, donker bier vernoemd naar de gelijknamige berg in het Lauterbrunnendal - en verken het autovrije dorp. Volg de route van het informatiebord (kijk op gimmelwald.ch voor de hoogtepunten).

Je wilt hier het liefst een week blijven, maar het is tijd terug te gaan. Neem de kabelbaan naar Lauterbrunnen en stap in de bus voor een korte rit naar Camping Jungfrau tussen watervallen. Check in voor drie nachten in de knusse Eiger Cabin, een houten bungalow of het hostel. In restaurant Weidstübli op het terrein proef je Zwitserse specialiteiten. Met zaklamp dan terug naar je huisje, kijk nog even omhoog naar de fantastische sterrenhemel hier in de Alpen.

Gisteren ging je te voet naar Stechelberg, nu neem je de bus ernaartoe. Uitgebreid ontbijten hoeft niet, dat doe je straks op bijna drieduizend meter hoogte. Stap in Stechelberg in de gondel naar Schilthorn - Piz Gloria voor een spectaculaire ride langs bergkammen en rotswanden. De reis eindigt bij Piz Gloria, het beroemde 360° restaurant uit de James Bond-film 'On Her Majesty's Secret Service’. En daar zijn ze: de imponerende Eiger, Mönch en Jungfrau.

Kies in Piz Gloria voor de Schilthorn Brunch met uitgebreid buffet, ondertussen draait het restaurant in ongeveer 45 minuten één keer om zijn eigen as en schuiven meer dan 200 bergtoppen voorbij. Op het dakterras kun je nogmaals genieten van het onvoorstelbaar mooie uitzicht op de witte bergreuzen – zo dichtbij alsof je ze kunt aanraken en met een beetje geluk zie je een steenarend zweven. Met de gondel kun je naar beneden naar tussenstation Birg (2.677 m). Volg bij aankomst de bordjes naar de Thrill Walk Birg: een 200 meter lang wandelpad tegen een loodrechte rotswand. Even slikken soms, maar het is een belevenis om door de glazen vloeren en stalen roosters de diepte in te turen. Hoogtevrees? Blijf dan lekker op het panoramaterras.

In het bergdorp Mürren is de sfeer juist lieflijk: één kabelbaanstation lager en de bergwereld is zachter. Wandel met gids langs het kerkje, de houten chalets met bloembakken en moestuinen met pompoenen (let op: aanmelden hiervoor bij Mürren Tourismis de dag ervoor, tot uiterlijk 17 uur). Je bent hier in een gouden nazomer. Wandel vervolgens 1,5 uur naar bergstation Grütschalp. Het pad slingert langs de helling, langs boerenschuren en alpenweides. Stap bij Grütschalp in de gondel terug naar Lauterbrunnen voor een diner in het restaurant van Hotel Steinbock. Gezellig hier, duidelijk een ontmoetingsplaats voor dorpsbewoners. In de herfst staan er ook wildgerechten op het menu. Wandel twintig minuten naar Camping Jungfrau.

Neem na het ontbijt de bus naar Isenfluh (15 minuten). De Eiger, Mönch en Jungfrau ken je inmiddels maar Isenfluh heeft weer een andere 'geheime toegang’. De nostalgische, rode kabelbaan uit 1975 - blikvanger van het bergdorp – brengt je naar bergstation Sulwald. Daar: een geweldig wandelgebied, met opnieuw zicht op het imposante bergtrio. Bij Sulwald Stübli, direct bij het bergstation, is een riant zonneterras dus misschien even een kop koffie met een stuk taart van de dag? De Lobhornhütte staat aangegeven, volg het gemarkeerde pad voor de hike Sulwald - Lobhornhütte. Eerst loop je een stukje over een smalle weg, daarna over een alpenpad naar de Alp Suls (1900 m).

De authentieke, houten Lobhornhütte ligt boven de boomgrens op een brede alpenweide. Een droomplek! In de kleine keuken worden regionale gerechten bereid op een houtkachel, de dagkaart is klein maar fijn, met onder meer alpenkaasjes, warme soep en zelfgemaakte taarten. Wat een uitzicht vanaf hier en de gezonde berglucht doet goed. Wandel verder naar bergstation Grütschalp, opnieuw wondermooi, het houdt niet op, neem daar de gondel terug naar Lauterbrunnen.

Midden in het dorp staat hotel-restaurant Silberhorn, een familierestaurant met voor ieder wat wils voor het diner. Er zijn Zwitserse gerechten en ook pizza’s. Tijdens de korte avondwandeling naar de camping ruik je gras en alpenkruiden en zie je lichtjes in de bergen rondom. Note to self voor het slapengaan: denk vaker aan een cabin of huisje op een camping als overnachting. Dichterbij de natuur kun je niet zijn.

Last but not least staat vandaag Wengen op het programma: autovrij bergdorp (1274m) aan de voet van de Jungfrau. Check uit opo de camping en stap in de trein naar dit prachtige dorp met houten chalets, art nouveau hotels en veel zon. Informeer vooraf of de Alpabzug of Alpabfahrt plaatsvindt. Afhankelijk van het weer beslissen boeren wanneer ze hun koeien in het najaar (van half augustus tot eind september) van de hoge alpenweiden naar beneden halen. Er zijn veel onaangekondigde Alpabzügs, soms heb je het geluk er een mee te maken. Het vee – vooral koeien, soms geiten en schapen - is versierd met bellen en bloemen en ook de herders en kaasmakers lopen mee naar beneden. Een eeuwenoude traditie dit en echt een unieke ervaring (ook in Mürren en Lauterbrunnen, waar je eerder was, vindt deze Alpabzug plaats).

Na het verkennen van Wengen stap je in de gele gondel naar bergstation Männlichen. Kies daar eerst voor de korte Koninklijke Wandeling (Royal Walk). Elke koning of koningin moet een leerzame reis ondernemen om zijn/haar kroon waardig te zijn, deze route naar de top van de Männlichen ís zo’n triomftocht. Want: fenomenaal uitzicht op de Eiger, Mönch en Jungfrau, en op de korte route zijn allerlei dingen te doen en leren. Lunchen kan uitgebreid in Berghaus Männlichen naast het bergstation, modern en traditioneel met een geweldig zonneterras.

Volg hier de Panorama Trail Männlichen - Kleine Scheidegg. Je loopt in een adembenemende bergwereld die geen seconde eentonig is, met eindpunt Kleine Scheidegg (2061m). Een sprookje, deze bergpas direct aan de voet van de Eiger-noordwand. Mede dankzij het historische hotel Bellevue des Alpes uit 1840 met haar groene luiken (let op: het hotel blijft tot 18 december gesloten wegens renovatiewerkzaamheden). Een bergtreintje (met een spoorlengte van bijna 20 kilometer de langste tandradbaan ter wereld) brengt je vanaf hier terug naar Lauterbrunnen. De prachtige rit duurt driekwartier, in die tijd moet je afscheid nemen van deze imposante en rustgevende bergwereld.