Vrouwenpower in het Val d’Hérens. Beleef een unieke Zwitserse traditie
Inleiding
Er zijn drie dingen waar de mensen in het Walliser Val d'Hérens trots op zijn: hun “Patois”-dialect, hun Dent Blanche en hun Eringer koeien. Hoog boven op de Alp Mandelon, ingebed in de wilde bergwereld, grazen 's zomers ook de vier trotse en vechtlustige koeien van Morgane Seppey. Samen met haar familie houdt ze Eringer koeien, waarmee ze een eeuwenoude traditie voortzetten.
Val d‘Hérens, Wallis.
Het Val d'Hérens, of Eringertal in het Duits, strekt zich van het Rhônedal bij Sitten/Sion 40 kilometer zuidwaarts uit tot aan de 4358 meter hoge Dent Blanche – het herkenningspunt van het dal.
De trots van het dal.
Hoorns slaan tegen elkaar en koebellen rinkelen. Twee gespierde 600 kilo zware Eringer koeien vechten met elkaar. “Maak je geen zorgen, vechten is voor hen een natuurlijk instinct en ze doen het alleen met elkaar,” legt Morgane Seppey met een glimlach uit. Vier van de ongeveer 100 koeien die de zomer hier op de Alp Mandelon doorbrengen zijn van haar. Bagdad, Pasja, Pink en Salsa heten ze. De Eringer koeien (of “Vaches d'Hérens”, zoals ze in het Frans worden genoemd) zijn de trots van de vallei. Daarom zijn ze ook naar het dal vernoemd. Tijdens het gevecht stoten de koeien met hun voorhoofd tegen elkaar. Daarbij zetten ze ook hun hoorns in, met behulp van verschillende technieken. De koe die zich zwakker voelt, geeft vanzelf op. “Ze doen elkaar daarbij zelden pijn,” gaat Morgane verder.
Ik hou van mijn dieren. Het zijn de beste huisdieren die je je kunt voorstellen.
Onze passie – onze traditie.
Het Eringer koeienras is een oud gedomesticeerd ras dat voornamelijk in Wallis en in het Aostadal wordt gefokt. Er zijn nog ongeveer 6000 Eringer koeien in Zwitserland. “Hier in het dal bezit bijna elke familie Eringer koeien. Ze zijn onze huisdieren, net als honden en katten voor jullie”, zegt Morgane met een trotse glimlach. Morgane werkt fulltime als bouwkundig tekenaar. Het houden van de Eringer koeien is voor haar, net als voor de meeste mensen in Wallis, een hobby. “De Eringer koeien zijn onze passie – onze traditie”, legt Morgane uit. Een traditie die in de familie van generatie op generatie wordt voortgezet. Die sterke dieren kunnen angstaanjagend overkomen, maar hebben ook een zachtaardig karakter. Ze zijn zelfs erg gehecht aan hun eigenaars en worden graag geaaid. “We zijn elke dag bij hen en zo ontwikkelt er zich een hechte band,” vult Morgane aan.
Wie wordt er koningin?
Explosieve sfeer...
Eringer koeien geven niet veel melk. Ze staan vooral bekend om hun gevechtskracht. “Nu, tegen het einde van het alpenweideseizoen, vechten ze niet meer zo veel. Inmiddels hebben ze al een hiërarchie ontwikkeld”, legt Morgane uit. In de vroege zomer, als de koeien net naar de alpenweiden zijn gebracht, echter wel. “De sfeer is dan echt explosief.” De koeien van de verschillende families ontmoeten elkaar dan immers voor het eerst en moeten nog vertrouwd worden. De koeien vechten om hun rangorde op de alpenweide en bepalen zo hun “koningin van de kudde”. Die hiërarchie is voor het samenleven in de zomer noodzakelijk. De koningin geniet verschillende privileges: ze mag – nee, ze moet – de kudde leiden. Ze wordt aan het einde van de alpenzomer gekroond en mag mooi versierd de “alpafdaling” leiden.
Een “alpenzomerkoningin” op stal hebben, dat is mijn droom.
Spectaculaire koeiengevechten – een echte Zwitserse traditie.
De natuurlijke vechtlust van het Eringer koeienras leidde in de jaren twintig tot georganiseerde koeiengevechten, de “Combats des Reines”. Deze traditionele koeiengevechten zijn dankzij de gezelligheid en de raclette een belevenis voor zowel locals als toeristen. Verdeeld in leeftijds- en gewichtscategorieën kiezen de koeien in de ring hun tegenstanders uit. De koeien die de gevechten mijden of verliezen worden geëlimineerd. Zogeheten “Rabatteure” zien te allen tijde toe op het welzijn van de dieren. De sterkste koe in elke categorie wordt tot koningin uitgeroepen en vecht dan in mei voor de titel “Koningin der Koninginnen". De Nationale Finale van de Eringer Koeiengevechten in Aproz trekt zo'n 10.000 bezoekers en heeft zich in de loop der jaren ontwikkeld tot hoogtepunt van de echte Zwitserse tradities.
Ja, we hopen dat Bagdad het goed doet. Ze is momenteel in goede conditie.
Kom, we gaan naar de Eringer koeien!
Wandeltocht naar de Alp Mandelon
Wil je de Eringer koeien in hun vertrouwde omgeving zien vechten? Dan moet je naar een spectaculair koeiengevecht gaan, of naar een alpenweide, bijvoorbeeld de Alp Mandelon. Met de bus gaat het van Sion naar Evolène, Village. Een hoogtepunt op het traject: de bizarre stenen piramides van Euseigne. Ze vormen de poort naar het Val d'Hérens. Daarachter opent zich het ketelachtige hooggelegen dal, omlijst door een prachtige ring van pieken en overschaduwd door de machtige Dent Blanche. Eenmaal in Evolène is het de moeite waard om door de smalle straatjes tussen de historische houten huizen en schuren te wandelen.
De stoeltjeslift brengt je in 20 minuten naar de Alp Chemeuille, waar de indrukwekkende vier uur durende wandeling begint. Ongeveer een uur later, halverwege de stijging naar de alpenweide, is er een klein meer. Hier is het de moeite waard om even te pauzeren en te genieten van de indrukwekkende bergwereld. Het panorama strekt zich uit van de Dent Blanche tot de beroemde Matterhorn. Op goed gemarkeerde paden gaat de route rustig verder naar de Alp Mandelon. Met een beetje geluk grazen de Eringer koeien direct voor het terras van het restaurant en creëren ze een spektakel met hun gevechten. Zowel het landschap als de zelfgemaakte traditionele gerechten zullen je zeker in verrukking brengen. Een echte insidertip – nu nog wel. En wie terugloopt naar het dal, wandelt uiteindelijk al zigzaggend naar beneden naar de bushalte Praperrot, vanwaar je de dorpen in het Val d'Hérens bereikt of verder kunt naar het Rhônedal.
De aardpiramiden van Euseigne
De aardpiramiden van Euseigne behoren tot de belangrijkste geologische bezienswaardigheden van de Alpen en zijn dan ook beschermd. De 10 tot 15 meter hoge aardkegels, waarvan de meeste beschermd worden door een bovenop de punt liggende rots, werden in de laatste fase van de Würm-ijstijd, zo'n 80.000 tot 100.000 jaar geleden, gevormd.
Meer informatieHérens Aréna
Op 26 april 2020 vindt in de Hérens Arena het laatste koeiengevecht plaats voor de grote nationale finale in Aproz.
Meer informatieMet de trein naar Evolène, Village
- Vanuit Zürich: ca. 3 uur en 20 minuten. 2x overstappen in Visp en Sion. - Vanuit Genève: ca. 2 uur en 50 minuten. 1x overstappen in Sion.
Grande Dixence stuwdam
Het smeltwater van 35 Walliser gletsjers rondom Zermatt en tot in het Val d’Hérens wordt opgevangen door de hoogste gewichtsdam ter wereld: de Grande Dixence. De stuwdam kan worden bezichtigd en is het startpunt voor verscheidene bergwandelingen.
Meer informatie- 10,3 kilometer lang is de wandeling van de Alp Chemeuille naar de Alp Mandelon en omlaag naar de bushalte Prapperot.
- 790 m hoogteverschil moet hier worden overwonnen.
- 3 uur en 45 minuten duurt de wandeling door de idyllische bergwereld van het Val d'Hérens.
Dit is ons thuis. We houden van deze plek!
- Maart tot mei Georganiseerde koeiengevechten: in het voorjaar vinden regionale eliminaties plaats. Bijvoorbeeld elk jaar eind maart in Aproz, of eind april in Les Haudères.
-
Begin mei
Finale van de koeiengevechten: jaarlijks vindt in Aproz in het eerste weekend van mei de nationale finale van de Eringer-koeiengevechten plaats.
- Zaterdags in juni Omhoog naar de alpenweide: de families brengen voor de zomermaanden hun koeien van het dorp naar de alpenweide.
- Juni tot eind augustus Alpenzomer: de koeien grazen op de alpenweide en vechten af en toe, bijvoorbeeld op de Alp Mandelon.
- Half september Omlaag naar het dal: de “Koningin van de Alpenzomer” mag prachtig versierd de andere koeien terug naar het dal leiden.
- September tot oktober Georganiseerde koeiengevechten: De eerste regionale eliminaties van het koeiengevechtsseizoen vinden plaats. Bijvoorbeeld Foire du Valais, Römisches Amphitheater, Martigny.