Pierwsi osadnicy w Szwajcarii
Osady na jeziorem z domami zbudowanymi na palach są jednymi z najciekawszych znalezisk archeologicznych w Szwajcarii. Najstarsze datuje się na 4 tysiąclecie p.n.e. Rzucają światło na życie przed nastaniem Helwetów, Retów i Rzymian.
Osady nad jeziorem
Pierwsze takie konstrukcje zostały odkryte zimą w latach 1853/54 nad Jeziorem Zuryskim, które w tym czasie miało wyjątkowo niski poziom wody. Odkrycie to spowodowało dalsze poszukiwania nad innymi jeziorami i terenami podmokłymi u podnóża Alp. Ta "gorączka siedlisk na palach" przeniosła się nawet na teren Włoch, północnych Niemiec, Szwecji i Szkocji, gdzie stanowiska archeologiczne były znajdowane w otwarych i zamulonych wodach. Wnet, podobieństwa znalezisk i ich chronologiczny porządek wyraźnie wskazywał teren domostw zbudowanych na palach położonych w pobliżu Alp.Odkrycie osad na brzegach jezior i moczarów, było znaczącym momentem w badaniach archeologicznych. Stały się sensacją, gdyż przed ich odkryciem, niewiele było wiadomo o historii Szwajcarii sprzed czasów Helwetów i Rzymian. Teraz pojawiły się - odcięte przez wodę od tlenu atmosferycznego, zachowały się w dobrym stanie - przedmioty gospodarstwa domowego, wyroby z drewna, narzędzia rolne i leśne, broń, sprzęt do polowania i połowu ryb, biżuteria i odzież. Wyroby gotowe, półprodukty i odpady przetwórcze z życia codziennego wioski, które zostały zgubione, wyrzucone lub spalone w pożarze. Te depozyty kultury przykryte warstwami roślin uprawnych, kośćmi domowych i dzikich zwierząt, dały wgląd w zwyczaje żywieniowe i gospodarcze mieszkańców.
Osadnicy budwali swoje domy na palach wzdłuż linii brzegowej jeziora, aby nie tracić cennych gruntów rolnych. Jednak mieszkańcy musieli być elastyczni - przy wysokiej wodzie, często musieli czasowo lub na zawsze opuszczac swoje domy. Pomimo takiego zagrożenia, ludzie mieszkali w tego typu domostwach przez ok. 3,000 lat.
Najbardziej znaną osadą była celtycka wieć w La Tène nad Jeziorem Neuchâtel. Kultura późnej epoki żelaza, która zaczęła się około 450 r. p.n.e., przyjęła nazwę od tego miejsca. Innymi ważnymi wykopaliskami były te prowadzone nad jeziorami Neuchâtel i Biel w zachodniej Szwajcarii, na Jeziorem Zug i Zurych w Szwajcarii Centralnej i nad Jeziorem Bodeńskim we wschodniej Szwajcarii.