Teatr w Szwajcarii

Istnieje około 30 znanych teatrów miejskich, które przyciągają około 1.5 mln widzów rocznie, podczas gdy liczba widzów niezależnej sceny wynosi 1.7 mln. Prawie 900 grup amatorskich istnieje w całej Szwajcarii z liczbą widzów 1.2 mln. W Szwajcarii nie tylko duże miejskie teatry otrzymują finansowe wsparcie. Obok sceny niezależnej, która przeżyła rozkwit w latach 70, teatr amatorski w szczególności rozwinął się w specyficzny sposób w Szwajcarii.

Z jednej strony, witalność krajobrazu teatru jest powiązana z federalizmem, który jest wytrwale kultywowany w Szwajcarii. Jest także związany z wielojęzyczną naturą kraju. Każdy region językowy ma swoje własne teatry. Ich repertuary i produkcje są zorientowane bardziej w kierunku krajów zagranicznych, gdzie mówi się w tym samym języku, niż do innych szwajcarskich regionów. Niemieckojęzyczna Szwajcaria spogląda zatem na Niemcy i Austrię, Ticino skupia się na Włoszech, a regiony francuskojęzyczne odnoszą się do Francji.

Osoby szwajcarsko-niemieckiego teatru

Współczesną osobistością o międzynarodowej reputacji na szwajcarsko-niemieckiejscenie teatralnej jest Christoph Marthaler. Urodził się w 1951 r. niedaleko Zurychu. Jest muzykiem i reżyserem teatralnym. Od 2000 r. do 2004 r. był dyrektorem Zürich Schauspielhaus, który za jego kadencji, został wybrany dwukrotnie teatrem roku. Dzieła współczesnych autorów, takich jak Maja Beutler, Thomas Hürlimann i Matthias Zschokke są wystawiane na deskach Zürich Schauspielhaus.
Lukas Bärfuss pracuje od 1997 r. jako niezależny pisarz, a także jest doradcą scenicznym w Zürich Schauspielhaus. Był współzałożycielem grupy artystów, 400asa. Bärfuss napisał dla grupy m.in groteskę Meienbergs Tod (Śmierć Meienberga), o dziennikarzu Niklausie Meienbergu. Odniósł ogromny sukses, dzięki sztuce Die sexuellen Neurosen unserer Eltern (Seksualne neurozy naszych rodziców), którą napisał dla teatru w Bazylei. W 2010 r., jego sztuka Malaga, została wystawiona przez Barbarę Frey, a premiera odbyła się w Zürich Schauspielhaus. Barbara Frey jest dyrektorem Zürich Schauspielhaus od 2009 r. Od tego czasu wystawia takie sztuki jak, Fegefeuer in Ingolstadt (Czyściec w Ingolstadt) Marieluisa Fleissera, Płatonow Antona Czechowa, Leonce i Lena Georga Büchnera i Ryszarda III Williama Shakespeara. Także zrealizowała projekt Edgara Allana Poe zatytułowany Sen we śnie, Budowniczego Henrika Ibsena oraz Mizantropa Moliera, oraz Die schwarze Halle (The black hall) Lukasa Bärfussa, część Arm und Reich – Drei neue Stücke (Poor and rich – Three new pieces). Frey otworzyła sezon teatralny 2013/2014 produkcją Procesu Franza Kafki. Jednym z gości w Zürich Schauspielhaus jest Stefan Kägi z Rimini Protokoll. Kägi dorastał w Solothurn i jest jednym z trzech założycieli tej grupy, której praca koncentruje się na ciągłym rozwoju teatru jako medium, aby otworzyć niekonwencjonalne perspektywy na naszą rzeczywistość. Rimini Protokoll reżyseruje dokumentalne prace teatru, słuchowiska radiowe i spektakle dla danego miasta w różnych kombinacjach na całym świecie.

Ważne teatry

Oprócz Schauspielhaus, Teatr Neumarkt w Zurychu jest kolejnym znaczącym miejscem. Dyrektorów Barbarę Weber i Rafaela Sancheza można uznać za przedstawicieli pokolenia sceny niezależnej, którzy obecnie osiedli na stałe w teatrach po latach podróżowania po kraju i za granicą. Innym filarem szwajcarskiej i międzynarodowej sceny niezależnej jest Teatr Gessnerallee, który zyskał na znaczeniu pod kierownictwem Nielsa Ewerbecka. Stał się ważnym międzynarodowym partnerem koprodukcji. Nowe głosy można usłyszeć wokół Akademii Sztuk Pięknych, dzięki Far A Day Cage, trupy kierowanej przez reżysera Tomasa Schweigena oraz młodego reżysera i muzyka Thomasa Luza. Mniejsze teatry miejskie decydując się na nowe formy i języki sceniczne oferują sposób oparcia się wpływowi głównych, metropolitalnych centrów. Tą ścieżką podąża, np. Teatr Joint City w Biel i Solothurn, który angażuje młodych reżyserów i dramaturgów (promowanych efektywnie w Szwajcarii przez modele edukacyjne, takie jak program szkoleń "Drama Processor"). Tak było z Feindmaterie (Wróg sprawy), Simona Froehlinga, który ukończył Drama Processor i reżyserii młodego, obiecującego reżysera Jana Philippa Glogera. Premiera sztuki miała miejsce w Solothurn w 2008 r.

Osoby francuskojęzycznego teatru w Szwajcarii

Honorowe miejsce we francuskojęzycznej Szwajcarii przyznaje się Théatre Vidy-Lozanna w idyllicznym budynku Maxa Billego nad brzegiem Jeziora Genewskiego. Innowacyjna instytucja Lozzanny, stała się mocno zintegrowana z życiem zawodowym teatru we Francji i wyjazdami oraz koprodukcjami z Heinerem Goebbelsem, Stefanem Kaegi, Metzgerem/Zimmermannem/de Perrotem. Inne miejsca godne uwagi to Théâtre Le Poche z postępowym i socjalnie zaangażowanym programem, Théâtre du Grütli –, który, jak Forum Meyrin i Arsenic w Lozannie, stał się znanym centrum dla teautru eksperymentalnego i awangardowego. Innym przykładem jest teatr w Carouge, w niewielkiej i eleganckiej dzielnicy Genewy. Kieruje nim młody dyrektor Jean Liermier, który unowocześnił dzieła klasyków: Voltairea, Musseta, Moliera i Marivauxa, w pomysłowe i zabawne interpretacje. Klasycy są obecnie niszą w teatralnym krajobrazie Genwey, patrząc na duży Teatr Comédie i mniejszy Théâtre Le Poche oraz na Forum Meyrin, skupiających się wyraźnie na współczesnych autorach.

Teatr w Ticino i retoromańska Szwajcaria

Ticino i retoromańska Szwajcaria nie mają większych teatrów publicznych, ale są tam niezależne grupy teatralne. Główny impuls dla sceny teatralnej w Ticino jest generowany przez Dimitri Theatre School w Verscio, założonej przez Dimitira, słynnego clowna i artystę pantonimy. Występy na żywo mają miejsce w dialekcie Ticino. Najbardziej znanym dla nich miejscem jest Teatro popolare della Svizzera italiana. Pierwszy stały teatr retoromański w retoromańskiej Szwajcarii został założony kilka lat temu w Zamku Riom (kanton Gryzonia). Teatr z zamku otrzymał nagrodę Hans Reinhart Ring, "Oskara" szwajcarskiego teatru. Także na obszarze języka retoromanskiego Cumpagnia da Teater Laax (amatorska grupa teatralna) daje przedstawienie na wolnym powietrzu raz na dziesięć lat. Praktycznie cała miejscowość bierze udziała w tym wydarzeniu w pewnym sensie. W 2009 r., Bruno Cathomas, światowej sławy aktor urodzony w Laax, wystawił niezywkłą produkcję Szekspira, Sen nocy letniej w wersji retoromańskiej, napisanej przez pisarza z Gryzonii, Leo Tuora.

Teatry piwniczne i kabarety

W Szwajcarii kabaret ma długą tradycję, zaraz obok światowej sławy teatru. Szwajcarska scena kabaretowa cieszy się wysoką estymą na całym kontynencie od ponad 30 lat. W latach 70., ważną rolą w ewolucji tej sceny odegrało Berno z jego piwnicznymi teatrami w zabytkowym centrum.
Künstlerbörse (Artists' Exchange) powstał zaledwie kilka lat później. Artyści i impresario ze Szwajcarii i z zagranicy jednoczą się na tym wydarzeniu raz do roku. Artists' Exchange stał się miedzynarodowym spotkaniem dla sceny kabaretowej. Ponad jedna trzecia prezentowanych produkcji (które obecnie wykraczają poza zakres klasycznego kabarteu) pochodzi z zagranicy.