Konflikt i wojny religijne

Podbój Vaud

Zurych, jako pierwszy kanton oficjalnie przyjął reformację w 1525 r. Nauka Zwingliego była atrakcyjna dla mieszkańców najbardziej rozwiniętych gospodarczo miast. Oprócz Solothurn i Fryburga, większość miast przeszła na protestantyzm.

Z drugiej jednak strony, Zwingli znalazł małe poparcie wśród słabo wyedukowanych wiejskich mieszkańców centralnej Szwajcarii - nie tyle z powodów religijnych, ale z podejżliwości do nowości pochodzących z wszechpotężnego Zurychu.


Kantony uznały kompromis za niemożliwy. Zreformowane kantony zawarły sojusz między sobą, podczas gdy katolicy sprzymierzyli się z Ferdynandem, księciem Austrii.
Zwingli chciał rozszerzenia protestantyzmu na całą Konfederację, ale inne protestanckie kantony były przeciwko wojnie z katolikami. W 1529 r. odrzucili wniosek Zwingliego. W 1531 r. doszło do wojny (Drugiej wojny Kappelera), w której Zwingli został zabity.


W kolejnym traktacie, sojusz reformatorski został rozwiązany. Jednak, każda ze stron zgodziła się przestrzegać wyboru religijnego innych.


Początek reformacji zbiegł się z ekspansją Berna w kierunku zachodnim. Berno wykorzystało słabość Savoy, które rządziło w części kantonu Vaud.
W tym czasie, mieszkańcy Genewy byli zaangażowani w spór z biskupem, który był wspierany przez Savoy. Z tego powodu Berno i Genewa były wrogo nastawione do Savoy i zawarły sojusz w 1526 r.


Kiedy Berneńczycy obawiali się, że osłabiony Savoy może zostać przejęty przez Francuzów, zaatakowali w 1536 r. i podbili Vaud, Chablais i Pays de Gex (dwa ostatnie należą do Francji). Następnie Berneńczycy z pomocą Fryburga i Wallis najechali na Genewę.
Genewa mogła zachować swoją niezależność. Lozanna i Vaud, jako całość, wcześniej połączone sojuszem z Bernem, jak Genewa, zostały przyłączone.


Po podboju Vaud, Berno natyczmiast narzuciło nową reformatorską religię. Lozanna, jak również Genewa stały się ośrodkami francuskojęzycznego protestantyzmu. Berneński podbój Vaud w 1536 r. zbudował most do sabaudzkiej Genewy, która dążyła do autonomii. Było to wówczas, gdyHeinrich Bullinger, następca poległego Zwingli, zwrócił się do swojego teologicznego oponenta, Kalwina, w kryzysowym 1548 r. Długoterminowa duchowa poprawa przyczyniła się do późniejszej integracji Genewy z Konfederacją Szwajcarii.

Rekatolizacja i kontreformacja

Pomimo początkowych sukcesów reformacji w najsilniejszych i najbardziej zaludnionych częściach Konfederacji, katolicy zmobilizowali swoje siły do odwetu.


Władze świeckie na obszarach katolickich przejęły wiele obowiązków biskupów w sprawach takich jak sprawiedliwość i finanse, a w niektórych przypadkach spotkania kapłanów.
Idąc za przykładem reformatorów, katolicy także budowali szkoły, które prowadzili Jezuici.


Wielki wkład w katolicką odnowę w Szwajcarii miał kardynał Carlo Borromeo (1538-1584). Założył on Collegium Helveticum w Mediolanie w 1579 r., aby szkolić szwajcarskich kapłanów. Borromeo został kanonizowany w 1610 r. i jest uważany za patrona katolickiej Szwajcarii.
Katolicy zdobyli z powrotem nieco terytorium. Niektóre wspólne zwierzchnictwa, ponownie przyjęły katolicyzm po zwycięstwie w Kappel w 1531. W 1567 r. Berno oddało Chablais i Pays de Gex z powrotem do Savoy, gdzie wrócono do katolicyzmu. Wallis również powróciło do katolicyzmu po interwencji kantonów katolickich.
Jednak inne regiony pozostały protestanckie pomimo wielkiej presji. Był to Toggenburg, chociaż należał do klasztoru St Gallen. W niektórych kantonach ludzie mogli sswobodnie wybierać własną wiarę. Glarus pozostał dwuwyznaniowy, a Appenzell podzielił się w 1597 r. na katolicki wewnętrzny Rhodes i protestancki zewnętrzny Rhodes.

Powiązane linki