Intro

Szwajcaria posiada bardzo kolorowe sceny muzyczne, więc nikogo nie dziwi, że odbywają się tu liczne, popularne wydarzenia plenerowe każdego roku. Występują wykonawcy o światowej sławie, jak również zespoły szwajcarskie.

Muzyka dialektu

Obecnie teksty piosenek śpiewanych przez szwajcarskich muzyków popowych i rockowych są w języku angielskim. Niemniej jednak, najbardziej popularne zespoły w całej Szwajcarii nadal używają własnych języków narodowych, jak również gwary.

W niemieckojęzycznym regionie Szwajcarii, muzyka taka znana jest jako "Mundart-Rock" ("Dialekt Rock"). Została zapoczątkowana przez Trubadurów (z Berna), którzy przedstawiali własne utwory w dialekcie i mieli własny akompaniament gitarowy. Najsłynniejszym muzykiem-poetą był Mani Matter, który pisał i wykonywał swoje dowcipne i symboliczne utwory w berneńskim niemieckim. Jego piosenki są wciąż śpiewane, a nagrania pozostają bardzo popularne.

Na szwajcarski rock w dialekcie, silnie wpłynęli Toni Vescoli, Polo Hofer oraz Rumpelstilz, a także grupy Minstrels i Span.
Zespoły berneńskie Züri West, Patent Ochsner i Stiller Has zapoczątkowały prawdziwy boom na muzykę w dialekcie w latach 90., a szczyt sławy osiągnął berneński piosenkarz Göläw latach 1998 - 2002. Nigdy w historii współczesnej muzyki popularnej, tak wiele szwajcarskich grup muzycznych nie było na szwajcarskiej liście przebojów. Pojawiły się pierwsze zespoły punkowe i rockowe dla młodziezy, Schtärneföifi (muzycy z zespołu Baby Jail) z 1995 r., oraz Roland Zoss (muzyk z rockowego zespołu Span) z 1999 r. Fusion Square Garden z Berna tworzą muzykę reggae w dialekcie. Innymi znanymi zespołami są: Plüsch, Sina, Mash, Florian Ast i Adrian Stern.

Stefan Eicher jest jednym ze szwajcarskich artystów, którego występy wypełniają publicznością cale sale koncertowe we Francji, gdzie jest bardzo popularny. Czasami śpiewa w berneńskim niemieckim, czasami w języku angielskim, a czasami po włosku, ale przeważnie w języku francuskim – (niektóre z jego piosenek łączą wszystkie te języki). W latach 80. zyskał sławę, ze swoim zespołem Grauzone z singlem Eisbär, w krajach niemieckojęzycznych. Od tego czasu jego albumy, koncerty i przeboje stały się popularne we Francji i Szwajcarii. Zawsze lubi przemieniać niekonwencjonalne koncepcje na konkretne pomysły, takie jak Im Taxi von Hamburg bis Palermo, eine musikalische Reise durch die Kulturen (In a Taxi from Hamburg to Palermo, a Musical Journey through the Cultures) w 2003 r. Dla którego napisał scenariusz i wydał album. Występuje na przemian z Herbertem Grönemeyerem i włoskim artystą Maxem Gazzéw tytułowym, Taxi Europa.

Rap

Rap wykonywany w dialekcie jest także popularny w Szwajcarii. Szwajcarski rap pojawił się na początku lat 90. razem z rapem niemieckim, francuskim i włoskim. Pierwsi szwajcarsko-niemieccy raperzy, pierowtnie pisali teksty w języku angielskim, ale po dwujęzycznych piosenkach Murder by Dialect P-27 i Black Tiger, zastąpili je na szwajcarsko-niemiecki dialekt. Artyści z regionów włosko i francuskojęzycznych, także rapują w lokalnych dialektach. Język retoromański stał się znany na szwajcarskiej scenie hip-hopu od czasu grupy z Gryzonii, Liricas Analas, która zdobyła sławę w 2004 r. Albumy raperów z Gryzonii do teraz pokazują, że rap ma dużą społeczność szwajcarskich fanów, mimo że jest śpiewany w języku, który niewiele mieszkańców kraju może zrozumieć. Najnowszymi przykładami popularnej muzyki z niemieckojęzycznego regionu Szwajcarii są m.in. Bligg, Big Zis i Steff La Cheff. Znani artyści z francuskojęzycznego regionu to Stress z Lozanny, Sens Unik, który rozpadł się w 2010 r., i Greis.

Szwajcarska muzyka nastawiona globalnie

Trendy globalne, które przeniknęły całą plantę wpływają również na nowoczesny formy muzyki klasycznej i popularnej – począwszy od jazzu, który przeżył rozkwit w Szwajcarii po pierwszej wojnie światowej, po listy przebojów i muzykę rock lub pop.

Muzyka klasyczna

Chociaż Szwajcaria odgrywa raczej skromną rolę w muzyce klasycznej, kraj posiada jednakże kilku kompozytorów znanych na całym świecie. W XX w., byli to np.,Arthur Honegger (jego podobizna widnieje na banknocie 20-frankowym), Frank Martin i Othmar Schoeck. Pod batutą założyciela Ernesta Ansermeta, Orchestre de la Suisse Romande, wniosła decydujący wkład w kierunku upowszechniania nowoczesnej muzycznej kultury w Szwajcarii. Prawie wszystkie duże szwajcarskie miasta (Zurych, Genewa, Lozanna, Biel/Bienne, Berno, Bazylea, Lucernea, Lugano, Winterthur i St Gallen) posiadają orkiestry, a niektóre z nich cieszą się wysoką pozycją. Obok tradycyjnych miast z siedzibami orkiestr symfonicznych – Tonhalle Orchestra w Zurych, Orchestre de la Suisse Romande w Genewie, Kammerorchester w Bazylei i Bernie oraz Orchestre de Chambre w Lozannie, Orchestra della Svizzera Italiana w Lugano –, istnieje wiele grup, często specjalizujących się w pewnych gatunkach muzycznych, tak jak Basel Sinfonietta lub dwie orkiestry barokowe z Bazyleii, La Cetra i Capriccio. Festiwal w Lucernie, Festiwal w Zurychu, Festiwal Muzyki w Asconie, Festiwal Menuhin w Gstaad, Muzyczny wrzesień w Montreux-Vevey, Akademicki Festiwal Verbier & to główne, coroczne festiwale z muzyką klasyczną. Charles Dutoit i Mathias Bamert kontynują tradycję szanowanych na całym świecie szwajcarskich dyrygentów. Oferty na classicpoint.ch include an events calendar and concert tips. swissinfo.ch (Swissmusic section) also offers further information about classical music.
classicpoint.ch

Jazz

George Gruntz i Claude Nobs to dwaj szwajcarscy artyści jazzowi, którzy osiągnęli sławę poza sceną. Urodzony w Bazylei Gruntz, pianista, kompozytor i założyciel zespołu, grał z m.in. z amerykańskim trębaczem Chetem Bakerem oraz z Tunisian Bedouins. Eksperymentował ze szwajcarską muzyką barokową i folklorem. Menadżer kultury, od 1972 r. do 1994 r. był dyrektorem Festiwalu Jazzowego w Berlinie. Jego rodak Claude Nobs , zorganizował legendarny festiwal Montreux Jazz Festival. Obecnie, Szwajcaria plasuje się wśród głównych graczy w europejskim świecie jazzu – zwłaszcza ze względu na małą populację ludności. Słynny festiwal w Montreux jest tylko jednym z powodów tego sukcesu. Colin Vallon, np., zaczął występować kilka lat temu w małych prowincjonalnych klubach, gdzie muzycy urządzali zrzutkę pieniędzy po grze. Obecnie, Colin Vallon koncertuje w renomowanych salach koncertowych w Paryżu lub Berlinie. Urodzony w 1980 r. w Lozannie, pianista i kompozytor uczył się w Swiss Jazz School w Bernie. Przed nagraniem własnych płyt, aż do roku 2011, przez wiele towarzyszył innym muzykom. Osiągnął szczyt kariery muzyka jazzowego nagrywając dla ECM, legendarnej, niemieckiej wytwórni. Vallon nie jest jedynym szwajcarskim artystą, który wybił się na konkurencyjnej, międzynarodowej scenie jazzowej. Erik Truffaz był prawdopodobnie jednym z pierwszych przedstawicieli młodego pokolenia, który zdobył sławę poza granicami Szwajcarii. Trębacz ten, urodził się w 1960 r. w Chêne-Bourgeries w pobliżu Genewy. Zasłynął z własnych interpretacji jazzowych, z wykorzystaniem elektronicznych rytmów i muzyki etnicznej z połowy świata. Erik Truffaz zdobył popularność wśród miłośników muzyki, dzięki swojemu eklektycznemu podejściu i talentowi do adaptacji trendów, nie będąc jednocześnie ograniczonym przez purystyczne tendencje. Nie jest dla niego problemem, aby grać razem z DJ'em lub raperem, występować z muzykami z Indii lub Maghrebu, by oddać hołd amerykańskiemu jazzowi, lub pracować z wyjątkowym brzmieniem własnej trąbki. The Ronin zespół prowadzony przez Nika Bärtscha zdobywa nagrody na międzynarodowych festiwalach. Ich muzyka jest hipnotyczna, powtarza zmieszane, obsesyjne rytmy i niespodziewane improwizacje, które przyciągają zwolenników wśród młodej publiczności i są sensacją w Skandynawii, Afryce Południowej oraz w USA. Dwaj inni znaczący muzycy obecnie, to piosenkarka i akordeonistka Erika Stucky i pianista Thierry Lang. Stucky urodziła się w San Francisco, a jej rodzice są Szwajcarami. Jest piosenkarką, którą trudno sklasyfikować. Pojawia się razem z muzykami jazzowymi, a jej styl jest gdzieś pomiędzy jodłowaniem, a muzyką amerykańską. Weteran Thierry Lang (urodził się w 1956 r. w Romont). Jest jednym z garstki lokalnych muzyków, którzy sięgnęli do tradycyjnej szwajcarskiej muzyki dla własnych projektów. Profesor w konserwatorium Montreux nagrywa dla amerykańskiej wytwórni Blue Note. W 2008 r., został mianowanym Chevalier des Arts et des Lettres Republiki Francuskiej. Stefan Rusconi trio (piano-bas-perkusja) także zachwyca publiczność w całej Europie swoją jazzowo-rockową muzyką fusion. Saksofonista Nicolas Masson zawarł umowę z wytwórnią płytową ECM w Monachium. Ciekawym wydarzeniem na Jazzahead w Bremen, w kwietniu, jest piosenkarka Elina Duni. Trębacz Franco Ambrosetti, perkusiści Daniel Humair i Pierre Favre oraz pianista Irène Schweizer są wśród czołowych przedstawicieli swoich instrumentów od wielu dekad. Artyści eksperymentalni to saksofonista Hans Koch z Biel/Bienne.
Festiwale jazzowe w Willisau, Lugano a zwłaszcza w Montreux liczą sie wśród najbardziej znanych wydarzeń swojego gatunku na poziomie międzynarodowym. Najsłynniejsze akademie z wydziałami jazzu w Szwajcarii znajdują się w Bernie i Lucernie.

Pop / Rock / Muzyka światowa

Szwajcaria ma kilka zespołów w kategorii pop/rock, które są znane poza granicami kraju. To duet Yello, założony przez Dietera Meiera i Borisa Blanka w latach 80. Ich album Hands on Yellow ukazał się w 1995 r. Ta dwójka muzyków miała również wpływ na pokolenie techno, które podążało za nimi. Są to grupy i muzycy, znani poza sceną techno, tacy jak Moby, Mark Spoon, The Orb i inni artyści o międzynarodowej renomie..

DJ BoBo jest jednym z niewielu artystów z ery Eurodance, który nadal wydaje albumy odnoszące sukces. To dlatego, że wśród swoich fanów znany jest jako "King of Dance" chociaż jego ostanie utwory zawierają więcej elementów popu i rocka. DJ BoBo stał się znany dzięki mieszance popu i danceflooru.
Innymi słynnymi gwiazdami są chansonnier Stefan Eicher i harfista Andreas Vollenweider . Krokus, zespół, który zasłynął z największych hitów z numerami hard rocka w pierwszej połowie lat 80., również osiągnął sukces za granicą. Często jest porównywany do AC/DC, chociaż w swoim repertuarze ma także ballady. Zespół wygrał kilka platynowych płyt i otrzymał honorowe obywatelstwo Tennessee w 1983 r. Do zespołów, które są lub były pionierami swoich własnych gatunków należy postindustrialny zespół Young Gods, źródło inspiracji m.in. dla U2 i Davida Bowiego, oraz dla grup death metalowych, takich jak Celtic Frost oraz Coroner.
Duże zainteresowanie wzbudzają obecnie w Szwajacarii i w sąsiednich krajach muzycy: Sophie Hunger, BOY, Bonaparte, Navel, Michael von der Heide, Heidi Happy, Stress, William White, Marc Sway, Seven, Lovebugs i wielu innych.  

Street Parade

Co roku w drugą sobotę sierpnia, setki tysięcy miłośników tańca udaje się nad brzeg Jeziora Zuryskiego, aby wziąć udział w wydarzeniu - Street Parade. Parada techno jest największą na świecie tego typu imprezą techno, a także największym, powtarzającym się co roku wydarzeniem w Zurychu.

Festiwale muzyczne w Szwajcarii

Nigdzie indziej na świecie nie ma tylu festiwali muzycznych co w Szwajcarii. Pop lub muzyka klasyczna – wydarzenia we szystkich rozmiarach i trafiające w gust każdego. Jak również główne festiwale, takie jak Gurten Festival, Paléo Festival i OpenAir St. Gallen, i szybko rosnące w liczbę mniejsze festiwale Uhuru, For Noise, B-Sides, Cholererock, Natural Sound, Le Chant du Gros, Woodrock, Krach am Bach, Lumnezia i Hors Tribu – odbywają się w Szwajcarii. Aby uzyskać pełny przegląd, odwiedź festivals.ch or click here.